Đại cương

• Viêm cơ tim là tình trạng cơ tim bị viêm, do nhiễm trùng hoặc không do nhiễm trùng. Loại trừ do thiếu máu cục bộ hoặc chấn thương cơ học.
• Ti lệ mắc bệnh viêm cơ tim: 22/100.000 dân, khoảng 1,5 triệu bệnh nhân trên toàn thế giới vào năm 2013.
• Tỉ lệ tử vong viêm cơ tim trên toàn thế giới từ 1990 – 2015: có xu hướng giảm hẳn ở bệnh nhân nữ, những bệnh nhân nam hầu như không đổi.

Nguyên nhân

Viêm cơ tim do nhiễm trùng

• Virus:

+ RNA viruses: Coxsackie viruses A and B, echoviruses, influenza A and B viruses, respiratory syncytial virus, rubella virus, hepatitis c virus, dengue virus, yellow fever Chikungunya virus, HXV-1.

+ DNA viruses:  adenoviruses, parvovirus BI 9, cytomegalovirus, human herpes virus-6, Epstein-Barr virus, varicella-zoster virus, herpes simplex virus.

• Vi khuẩn: Staphyỉococcus, Streptococcus, pneumococcus, Meningococcus, Gonococcus, Saimoneỉla, Corynebacterium dỉphtheriae, Haemophilus influenzae, Mycobacterium (tuberculosis), Mycoplasma pneumonia.
• Nấm, ký sinh trùng, xoắn khuẩn,…

Viêm cơ tim do trung gian miễn dịch

• Các tác nhân dị ứng:

+ Tetanus toxoid, vaccines, serum sickness

+ Drugs:   penicillin, cefaclor, colchicine, isurosemide, isoniazid, lidocaine, tetracycline, suỉfonamides, phenytoin, phenylbutazone, methyldopa, thiazide diuretics, amitriptyline

• Dị kháng nguyên (Alloantigen): Heart transplant rẹịection
• Tự kháng nguyên (Autoantigens):

+ Insection-negative lymphocytic, infection-negative giant cell

+ Systemic lupus erythematosus, rheumatoid arthritis, Churg-Strauss syndrome, Kawasaki’s disease, inílammatory bowel disease, scleroderma, insulin- dependent diabetes mellitus, thyrotoxicosis, rheumatic heart disease

1. Viêm cơ tim do độc chất

• Drugs: Amphetamines, anthracyclines, cocaine, cyclophosphamide, ethanol, íluorouracil, lithium, catecholamin trae, stuzumab, clozapine

• Kim loại nặng: Copper, iron, lead
• Thiếu vitamin: beri-beri
• Physical agents: Radiation, electric shock

Chẩn đoán

Tiếp cận chẩn đoán

• Viêm cơ tim biểu hiện lâm sàng không đặc hiệu, đa dạng và phức tạp. Diễn tiến vài ngày đến vài tuần hoặc vài tháng. Từ nhẹ không triệu chứng đến đột tử.
• Viêm cơ tim có thể có tiền triệu nhiễm siêu vi: sốt, đau cơ, mệt mỏi. Triệu chứng nhiễm trùng đường hô hấp hoặc tiêu hóa.
• Các triệu chứng tim mạch: mệt, khó thở, giảm khả năng gắng sức, hôi hộp, đau ngực và ngắt.
• Theo Huishagel G và cs., nghiên cứu 3.055 bệnh nhân viêm cơ tim cấp và mạn (tại châu Âu). Các triệu chứng lâm sàng gồm có:

+ Khó thở: 72%

+ Đau ngực: 32%

+ Rối loạn nhịp:       18%

Kết quả nghiên cứu cho thấy bệnh nhân viêm cơ tim (đã được xác định bằng sinh thiết cơ tim) lâm sàng biểu hiện trong 4 tình huống: