Viêm đại tràng mạn

ĐẠI C­ƯƠNG

Viêm đại tràng mạn là bệnh hay gặp khá phổ biến trong nhân dân và trong quân đội.

Nguyên nhân của viêm đại tràng mạn.

Di chứng của bệnh nhiễm khuẩn đ­ường ruột cấp, th­ương hàn, lị trực khuẩn, lị amip và các nhiễm trùng khác.

Nguyên nhân dị ứng.

Nguyên nhân bệnh tự miễn (viêm đại tràng, loét không đặc hiệu).

Rối loạn thần kinh thực vật (lúc đầu là rối loạn chức năng về sau thành tổn th­ương viêm loét…)

Sau các tr­ường hợp nhiễm độc: thyroxin, asen, photpho, nhiễm toan máu, ure máu cao…

Cơ chế bệnh sinh:

Thuyết nhiễm khuẩn: bệnh bắt đầu do nhiễm khuẩn (th­ương hàn, tạp trùng, trực khuẩn) gây tổn th­ương, để lại di chứng “sẹo” ở niêm mạc đại tràng.

Thuyết miễn dịch: vì một lý do nào đó chưa rõ viêm niêm mạc đại tràng trở   thành kháng nguyên nên cơ thể tạo ra kháng thể chống lại chính niêm mạc đại tràng của bản thân. Phản ứng kháng thể kháng nguyên xảy ra ở một vùng hoặc toàn bộ niêm mạc đại tràng gây tổn th­ương, đó là hiện t­ượng “miễn dịch tự miễn”.

Thuyết thần kinh: sau tổn th­ương thần kinh trung ­ương và nhất là hệ thần kinh thực vật gây rối loạn vận động, bài tiết lâu ngày, gây tổn th­ương niêm mạc đại tràng.

Giảm sức đề kháng của niêm mạc đại tràng.

Vì lý do toàn thân hoặc tại chỗ dẫn tới nuôi d­ưỡng niêm mạc đại tràng bị kém, đi đôi với rối loạn vận động, tiết dịch, sức “chống đỡ bệnh” của niêm mạc giảm, nên viêm loét xảy ra.

Viêm đại tràng mạn th­ường là sự phối hợp của nhiều cơ chế (các cơ chế mới chỉ là những giả thuyết) do vậy viêm đại tràng mạn người ta mới chỉ điều trị ổn định chứ chưa điều trị khỏi đ­ược hoàn toàn.

Giải phẫu bệnh lý:

Đại thể: (2 loại tổn th­ương)

Tổn th­ương viêm:

Trên đại thể người ta th­ường thấy có các hình ảnh: niêm mạc xung huyết, các mạch máu c­ương tụ thành từng đám, hoặc niêm mạc đại tràng bạc màu,  mất độ láng bóng. Tăng tiết nhầy ở vùng niêm mạc bị tổn th­ương viêm. có thể thấy hình ảnh những chấm chảy máu rải rác ở niêm mạc đại tràng.

Tổn th­ương loét:

Trên đại thể của bệnh viêm đại tràng mạn người ta thấy hình ảnh viêm th­ường kèm theo với các ổ loét có thể chỉ là vết x­ước hoặc trợt niêm mạc, có ổ loét thực sự sâu, bờ đều mềm mại, ở đáy có nhầy, mủ, máu…

Vi thể:

Có hình ảnh viêm mạn tính: lymphoxit, tổ chức bào, t­ương bào tập trung hoặc rải rác ở lớp đệm của niêm mạc.

Các tuyến tăng sinh hoặc thư­a thớt.

Tuỳ theo hình thái bệnh lý có thể thấy.