Viêm khớp vảy nến

ĐẠI CƯƠNG VÀ BỆNH SINH

Diễn biến: bệnh diễn biến mạn tính, tiến triển từng đợt dẫn đến tổn thương xương khớp và tàn phế, phá huỷ khớp dẫn đến mất chức năng vận động.

Cơ chế bệnh sinh của bệnh vảy nến hiện nay vẫn còn chưa rõ, các nghiên cứu cho thấy có sự gia tăng tốc độ chu chuyển da (turn over của da), dẫn đến sừng hóa da và móng. Quá trình viêm với sự tham gia của các tế bào miễn dịch (lympho T) và cytokin (TNF α), các yếu tố tăng trưởng và tân sinh mạch ở cả da, khớp và các điểm bám tận. Ba yếu tố có mối liên quan chặt chẽ với quá trình sinh bệnh di truyền, miễn dịch và môi trường.

Di truyền: tỷ lệ cao ở các cặp song sinh (70%) và cận huyết thống. Có liên quan với kháng nguyên HLA B27, HLA B38, HLA B39, HLA DR4, HLA Cw6, HLA Dw3… −Miễn dịch:

Gia tăng hoạt động của bổ thể, lympho T, tế bào đơn nhân, đại thực bào.

Gia tăng sản xuất các cytokines (IL 1β, IL 6, TNFα, v.v…), kháng thể kháng keratin.

Môi trường: nhiễm trùng (Streptococcus, HIV,…) và chấn thương được coi là yếu tố thúc đẩy bệnh vảy nến và cả viêm khớp vảy nến.

TRIỆU CHỨNG LÂM SÀNG VÀ CẬN LÂM SÀNG

Triệu chứng lâm sàng

Viêm khớp:

Thể viêm ít khớp: thường là các khớp lớn (80%)

Thể viêm khớp ngoại biên đối xứng  (25%)

Thể viêm khớp trục (cột sống và khớp cùng chậu) (10%)

Thể viêm các khớp liên đốt xa (10%)

Thể viêm khớp ngoại biên biến dạng nặng (5%)

Bệnh diễn tiến từng đợt, các dạng triệu chứng lâm sàng không cố định mà có thể xuất hiện các thể khác nhau hay trùng lặp trong các đợt.

Biểu hiện cơ xương khớp khác: viêm gân bám, viêm gân gót, dấu hiệu ngón tay hay ngón chân khúc dồi.

Biểu hiện da:

Vảy nến thường (psoriasis vulgaris)

Vảy nến mủ (pustular psoriasis)

Vảy nến dạng giọt, dạng mảng (guttate psoriasis)

Đỏ da (erythema)

Biểu hiện ngoài khớp khác: viêm kết mạc, viêm màng bồ đào, bệnh van tim, tổn thương móng,..

Triệu chứng cận lâm sàng

Xét nghiệm máu:

Tăng tốc độ lắng máu và CRP trong những giai đoạn viêm khớp cấp.