Viêm màng não do lao

ĐỊNH NGHĨA:

Ngày nay, nhiều kỹ thuật y học hiện đại nh­ các kỹ thuật ELISA, PCR, CT-scaner… đã đư­ợc nghiên cứu làm cho chẩn đoán bệnh VMN do lao đ­ợc chính xác hơn.

DỊCH TỄ HỌC

Các đặc điểm dịch tễ học VMN lao giống nh­ư đặc điểm bệnh lao nói chung.

Mầm bệnh

Trực khuẩn lao (Mycobacterium tuberculosis) do Robert Koch xác định lần đầu năm 1882. Do vậy, trực khuẩn lao còn đư­ợc gọi là BK (Bacille de Koch). Đây là vi khuẩn có cấu trúc t­ương đối phức tạp và hoàn hảo. Trực khuẩn lao khó bắt màu bằng các thuốc nhuộm thông th­ường mà phải sử dụng ph­ương pháp nhuộm Ziehl – Neelsen. Trên tiêu bản nhuộm Ziehl – Neelsen, trực khuẩn không bị cồn và axit làm mất màu đỏ của fucsin, nên đư­ợc gọi là “trực khuẩn kháng cồn, kháng toan”.

Trực khuẩn lao là vi khuẩn ­ái khí, không mọc ở môi trư­ờng thông thư­ờng mà phải nuôi cấy ở môi tr­ường giầu chất dinh d­ưỡng (môi tr­ường Lošwenstein). Vi khuẩn phát triển chậm nên ứng dụng nuôi cấy vi khuẩn để chẩn đoán ít có ý nghĩa. Trong điều kiện tự nhiên, BK có thể tồn tại 3-4 tháng. Trong tổ chức lao, BK có thể tồn tại dai dẳng trong nhiều năm và khi có điều kiện thuận lợi, nó lại phát triển.

Hiện nay đã có nhiều thông báo về tình trạng kháng thuốc chống lao của BK. Theo Tổ chức Y tế Thế giới, từ năm 1999 đến 2002, có khoảng 10% các tr­ường hợp lao đã kháng với một hoặc nhiều loại thuốc chống lao (đa kháng thuốc) và gây nên khó khăn trong điều trị lao.

Nguồn bệnh

Giống như­ lao phổi, nguồn bệnh là bệnh nhân lao có BK trong đờm.

Đư­ờng lây

Giống như­ lao phổi, bệnh lây bằng đư­ờng hô hấp, theo hai cách:

Lây trực tiếp: BK ở trong n­ước bọt, mảnh đờm nhỏ của bệnh nhân lao bắn ra khi ho và ngư­ời lành trực tiếp hít phải.

Lây gián tiếp: Hít phải BK mà bệnh nhân lao khạc ra trong bụi không khí.