Xét nghiệm Aldosteron

Nhắc lại sinh lý

Aldosteron là một corticoid chuyển hóa muối- nước (mineralocorticoid) Đường vòng cầu  ăn của vỏ thượng thận chế xuất.  Hệ thống renin – angiotensin – aldosteron kiểm soát giải phóng aldosteron. Giảm thể tích dịch ngoài tế bào gây giảm dòng máu tới thận và tình trạng này sẽ kích thích thận sản xuất và bài tiết renin. Renin  tác động trên angiotensinogen  để hình thành angiotensin II. Angiotensin II  kích thích vỏ thượng thận tăng sản xuất aldosteron.

Vai trò của aldosteron trong quá trình chuyển hóa của cơ thể là tham gia kiểm soát Natri và Kali:

• Aldosteron  đây các tác động  tại các ống lượn xa,  tại đó nó gây tăng tái hấp thu Natri và Clo  đồng thời gây trong bài xuất kali và ion hydrogen.Hậu quả của các tác động này là làm tăng khả năng giữ lại nước và gây tăng thể tích dịch ngoài tế bào.  Tác dụng cuối cùng của  các thay đổi nồng độ aldosteron là tham gia vào điều hòa huyết áp.

Đo nồng độ aldosteron hiện trên cả mẫu huyết tương và mẫu nước tiểu. Các thông tin thu được giúp ích cho chẩn đoán cường aldosteron tiên phát (Do tình trạng bất thường của vỏ thượng thận gây nên)  và cường aldosteron thứ phát ( là tình trạng do cam kết thúc có mức đối với vỏ thượng thận bởi một số chất như angiotensin hay ACTH gây nên).

II. Mục đích và chỉ định xét nghiệm

• Để chẩn đoán tình trạng Cường aldosteron tiên phát hay thứ phát.
•  đánh giá sản xuất aldosteron thượng thận.
• chẩn đoán phân biệt các rối loạn nước và điện giải.

III. Cách lấy bệnh phẩm

• Máu: XN được tiến hành trên huyết tương.  đối với BN đang nằm viện, lấy một mẫu máu khi BN ở tư thế nằm và lấy mẫu máu thứ hai sau đó 4h khi BN ở tư thế đứng và đi lại. Đối với BN ngoại trú, chỉ cần lấy một mẫu máu khi BN ở tư thế đứng nếu họ đã được yêu cầu duy trì tư thế này từ 2h trước.

         Cần giải thích cho BN bị ảnh hưởng của tư thế đối với kết quả xét nghiệm. Không nhất thiết yêu cầu BN phải nhịn ăn trước khi lấy máu XN. Trừ khi có chỉ dẫn đặc biệt nào khác, hướng dẫn BN thực hiện chế độ ăn chứa 3 g Natri trong ít nhất hai tuần trước khi xét nghiệm.

• Nước tiểu: Thu bệnh phẩm nước tiểu 24h vào một bình mẫu nước tiểu có chứa 1 gam acid boric. Nước tiểu được bảo quản trong tủ mát hay trong đá.

         Nếu có thể được,  trực như dùng tất cả các thuốc có thể có ảnh hưởng tới kết quả XN  trong vòng hai tuần trước khi lấy máu XN.

 IV. Giá trị bình thường

• Huyết tương ( tư thế ngồi/ 8-10h sáng):

               4 -31 ng/dL hay 111-860 pmol/L

• Huyết tương( tư thế nằm/ 8-1h sáng):

               <16nd/dL hay < 444pmol/L

• Huyết tường( tư thế ngồi/ 4-6h chiều):

                2-23 nd/d L hay 55,48-638,02 pmol/L

• Bài tiết qua nước tiểu:

                6-25 microgam/ ngày hay 17-69 nmol/ngày.

V. Tăng nồng độ aldosteron máu

Các nguyên nhân chính thường gặp là:

• Tăng sản vỏ thượng thận.
• Các khối u biểu mô tuyến sản xuất aldosteron (aldosterone- producing adenoma).
• Cường aldosteron tiên phát (hội chứng Conn)
• Cường aldosteron thứ phát:
  • Xơ gan cổ chướng
  • Suy tim ứ huyết
  • Tăng Kali máu
  • Giảm Natri máu
  • Giảm thể tích máu
    Advertisement

       –  Chế độ ăn ít Natri

       – Hội chứng thận hư 

       – Chảy máu

       – Tăng huyết áp ác tính

       – Có thai