Xét nghiệm Gamma-Glutamyl Transferase (GGT)

Nhắc lại sinh lý

Gamma-Glutamy-Transferase (gamma GT) là một enzym gắn với màng tế bào (membrane-bound enzyme) tham gia vào quá trình xúc tác chuyển các nhóm gamma-glutamy giữa các acid amin qua màng tế bào.

Enzym này được thấy với hoạt độ lớn ở gan, thận, tuy, đường mật và với hoạt độ thấp hơn ở tim, lách và ruột non. Tuy vậy, enzym lưu hành trong huyết tương có nguồn gốc chủ yếu từ gan.

Gamma GT chịu trách nhiệm trong quá trình chuyển hóa glutathion ngoài tế bào (một chất chống oxi hóa chính trong tế bào). Enzym này có thể được coi là enzym đầu tiên chịu tác động một khi xảy ra các bệnh lý của gan và đường mật, chỉnh độ nhạy rất cao đó khiến gamma GT rất hữu ích trong loại trừ một bệnh lý gan mật. Tuy nhiên do tính đặc hiệu thấp nên không giúp ích gì cho việc xác định nguyên nhân gây bệnh.

Ở người nghiện rượu, gamma GT thường bị gia tăng đơn độc. Giá trị của enzym tương ứng với lượng rượu hấp thụ và nghiên cứu đường tiến triển của enzym theo thời gian giúp người thầy thuốc đánh giá thói quen dùng rượu của bệnh nhân.

Trong trường hợp tặng phosphatase kiềm, xác định gamma GT cho phép phân biệt nguồn gốc xương (gamma GT bình thường) với nguồn gốc gan mật của tình trạng tăng phosphatse kiềm (gamma GT tăng).

Mục đích và chỉ định xét nghiệm

1. Để chẩn đoán và theo dõi một bệnh lý gan mật. Đây là một chỉ dấu enzym rất nhạy đối với các bệnh gan.

2. Để phân biệt tình trạng tăng phosphatase kiềm do nguyên nhân bệnh cơ hay do bệnh gan mật.

3. Để sàng lọc các tình trạng nghiện rượu mạn tính nhưng bệnh nhân không chịu khai báo.

Cách lấy bệnh phẩm

XN được tiến hành trên huyết thanh.

Yêu cầu BN nhịn ăn 8h trước khi lấy máu XN, BN không được uống rượu trong vòng 24h trước khi lấy máu XN.

Ghi chú: Có thể bảo quản bệnh phẩm trong vòng 24h ở 4°C. Tuy vậy, phải tiến hành tương đối nhanh quá trình tách hồng cầu để tránh bệnh phẩm bị vỡ hồng cầu,

Giá trị bình thường

0 – 3 tháng: 4 – 120 U/L hay IU/L.

3 tháng – 1 năm: 3 – 30 U/L hay 3 – 30 IU/L.

1 – 16 tuổi: 2 – 25 UML hay 2 – 25 IU/L.

Nam: 5 – 38 UL hay 5 – 38 IU/L. 

Nữ 5 – 29 U/L hay 5 – 29 IU/L.

Tăng hoạt độ gamma-GT huyết thanh

Các nguyên nhân chính thường gặp là:

1. Các bệnh lý gan mật

-Ruơụ: