Chẩn đoán và điều trị suy giáp nguyên phát

Định nghĩa

Suy giáp là một trạng thái lâm sàng do sản xuất thiếu các hormone tuyến giáp thyroxine (T4) và triiodothyronine (T3). Hầu hết các trường hợp là do suy giáp nguyên phát, do tuyến giáp không sản xuất được hormone tuyến giáp. Suy giáp nguyên phát được định nghĩa là nồng độ hormone kích thích tuyến giáp (TSH) cao và nồng độ thyroxine tự do (FT4) thấp. [1] Suy giáp thứ phát là do tuyến yên sản xuất ít TSH. [1] Suy giáp cận lâm sàng là một trạng thái thường không có triệu chứng, suy tuyến giáp nhẹ, với nồng độ T4 và T3 bình thường, và TSH tăng tối thiểu. [2] Hôn mê phù niêm là một dạng suy giáp nặng hiếm gặp với suy đa cơ quan. [1]

Căn nguyên

Viêm tuyến giáp tự miễn (bệnh Hashimoto) là nguyên nhân phổ biến nhất của suy giáp nguyên phát ở những vùng có đủ i-ốt. [1] Nó ảnh hưởng đến phụ nữ thường xuyên gấp 8 đến 9 lần so với nam giới và có tỷ lệ mắc cao nhất ở độ tuổi từ 30-50 tuổi. [10]

Ít phổ biến hơn, suy giáp nguyên phát có thể do tổn thương hoặc phá hủy tuyến giáp do các bệnh lý khác như cắt tuyến giáp, điều trị bằng iốt phóng xạ đối với bệnh Graves (basedow) hoặc bướu giáp nhân, hoặc xạ trị ung thư đầu và cổ. [1] Các bệnh thâm nhiễm như sarcoidosis và haemochromatosis hiếm khi có thể gây ra suy giáp nguyên phát. [1] Viêm tuyến giáp u hạt bán cấp (De Quervain) thường gây ra suy giáp tiên phát thoáng qua.

Các loại thuốc có thể gây suy giáp bao gồm lithium, amiodarone, aminoglutethimide, interferon alpha, thalidomide, stavudine, chất ức chế tyrosine kinase, alemtuzumab và chất ức chế chốt kiểm tra miễn dịch (ví dụ: nivolumab, pembrolizumab, ipilimumab). [1] [6] [11] [12 ]

8% phụ nữ sau sinh bị viêm tuyến giáp tế bào lympho, gây suy giáp tiên phát thoáng qua. [13]

Sinh lý bệnh

T4 là hormone chính do tuyến giáp sản xuất. Nó được chuyển đổi thành T3 trong các mô đích. T3 làm trung gian cho các hoạt động chính của hormone tuyến giáp, bao gồm kích thích tiêu thụ oxy tế bào và tạo năng lượng, bằng cách liên kết với các thụ thể nhân và điều chỉnh biểu hiện gen. [1] Thông qua cơ chế phản hồi ngược (Negative feedback), việc tuyến giáp không sản xuất được hormone sẽ kích thích tuyến yên tăng sản xuất TSH.

Trong dạng phổ biến nhất của suy giáp nguyên phát, viêm tuyến giáp tự miễn, tuyến giáp thâm nhiễm lan tỏa với các tế bào lympho. [1] Đa số bệnh nhân có kháng thể peroxidase hoặc antithyroglobulin kháng giáp. [1] Tỷ lệ hiện mắc cao hơn ở những quần thể có chế độ ăn uống nhiều i-ốt, được cho là làm cho tuyến giáp mang tính kháng nguyên hơn. [14] [15] Những người bị ảnh hưởng có nguy cơ gia tăng các rối loạn tự miễn dịch khác như bệnh bạch biến và hội chứng Sjogren. [16]