Biểu hiện lâm sàng của tăng calci máu

Tác giả: Elizabeth Shane, MD, Clifford J Rosen, MD, Jean E Mulder, MD

Dịch: Bs Lê Đình Sáng – Khoa Nội tiết, Bệnh viện Hữu nghị Đa khoa Nghệ An

GIỚI THIỆU

Tăng calci máu có thể do nhiều rối loạn gây ra, nhưng cường cận giáp và ung thư là nguyên nhân phổ biến nhất. Tình trạng này có thể liên quan đến một loạt các biểu hiện lâm sàng (bảng 1), từ ít hoặc không có triệu chứng nếu tăng calci máu nhẹ và/hoặc mãn tính đến hôn mê nếu nặng và/hoặc cấp tính [1,2]. Các triệu chứng và dấu hiệu liên quan đến tăng calci máu thường không phụ thuộc vào nguyên nhân.

Bài viết này sẽ tổng quan về các biểu hiện lâm sàng chính liên quan trực tiếp đến tăng calci máu. Các biểu hiện lâm sàng liên quan trực tiếp hơn đến cường cận giáp và cách tiếp cận chẩn đoán và điều trị tăng calci máu được thảo luận riêng biệt.

NGUYÊN TẮC CHUNG

Tăng calci máu có thể ảnh hưởng đến nhiều hệ cơ quan khác nhau (bảng 1). Các triệu chứng của tăng calci máu phụ thuộc vào cả mức độ tăng calci máu và tốc độ tăng nồng độ calci trong huyết thanh. Ngoài ra, còn có sự khác biệt cá nhân trong biểu hiện các triệu chứng.

• Tăng calci máu nhẹ: Bệnh nhân bị tăng calci máu nhẹ (calci trên giới hạn trên bình thường nhưng <12 mg/dL [3 mmol/L]) có thể không có triệu chứng hoặc có thể có các triệu chứng không đặc hiệu, chẳng hạn như táo bón, mệt mỏi và trầm cảm.

• Tăng calci máu trung bình: Nồng độ calci trong huyết thanh tăng trung bình từ 12 đến 14 mg/dL (3 đến 3,5 mmol/L) có thể được dung nạp tốt trong thời gian dài, trong khi sự tăng đột ngột lên những nồng độ này có thể gây ra các triệu chứng rõ rệt, bao gồm đa niệu (tiểu nhiều), khát nước, mất nước, chán ăn, buồn nôn, yếu cơ và thay đổi ý thức (bảng 1).

• Tăng calci máu nặng: Ở bệnh nhân bị tăng calci máu nặng (calci >14 mg/dL [3,5 mmol/L]), thường có sự tiến triển của các triệu chứng được ghi nhận ở bệnh nhân bị tăng calci máu trung bình cấp tính [1-3].