Bài giảng lâm sàng Tràn dịch màng ngoài tim có chèn ép tim

Ép tim (tamponade) là tình trạng mất bù gây ra do tăng khối lượng dịch trong khoang màng ngoài tim dẫn đến tăng áp lực trong khoang màng ngoài tim. Khi áp lực trong khoang màng ngoài tim cao hon áp lực trong buồng tim, ép tim xảy ra làm giảm đổ đầy tâm trương.

Hiện tượng này thường xảy ra đầu tiên ở tim phải, hiếm khi gặp ở tim trái do thành tim bên phải mỏng hơn và áp lực trong buồng tim phải thấp hơn.

Những yếu tố thúc đẩy dẫn đến ép tim bao gồm: Giảm thể tích máu, loạn nhịp tim nhanh kịch phát, viêm màng ngoài tim cấp tái đi tái lại nhiều lần.

Chẩn đoán

Lâm sàng

Ép tim là tình trang cấp cứu đe doa đến sự sống còn. Chẩn đoán lâm sàng dựa vào: Tăng áp lực TM cổ, tụt huyết áp và dấu hiệu mạch đảo.

* Biểu hiện trên lâm sàng là bệnh cảnh của cung lượng tim giảm: bồn chồn, lo lắng, kích thích, lơ mơ ngủ gà, có thể xỉu đi, tiểu ít. Khó thở, khó thở khi nằm, cảm giác chèn ép ngực.

Khi thăm khám hệ tim mạch có thể thấy:

Tam chứng Beck: tụt huyết áp, tiếng tim mờ, tĩnh mạch cổ nổi.

Mạch đảo: Mạch đảo là sự biến đổi của huyết áp tâm thu theo nhịp hô hấp. Bình thường huyết áp tâm thu giảm < 10 mmHg khi hít vào. Dấu hiệu có mạch đảo là khi huyết áp tâm thu giảm > 10 mmHg trong thì hít vào.

*Đổi với hệ hô hấp khám thấy nhịp thở nhanh, rì rào phế nang giảm có thể do tràn dịch, dẩu hiệu Bamherger-Pins-Ewart: gõ đục, tiếng thối ống ở góc xương vai trái và ran ở phối do chèn ép đáy phổi trải.