Bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính (COPD): Bài giảng dành cho sau đại học

Mục tiêu học tập:

1. Hiểu dịch tễ học và gánh nặng toàn cầu của bệnh COPD
2. Mô tả sinh lý bệnh của COPD, bao gồm những thay đổi về đường thở và nhu mô phổi
3. Xác định các yếu tố nguy cơ chính gây phát triển COPD
4. Nhận biết biểu hiện lâm sàng của COPD và hiểu tiêu chuẩn chẩn đoán
5. Giải thích các xét nghiệm chức năng phổi và nghiên cứu hình ảnh được sử dụng trong đánh giá COPD
6. Phân loại mức độ nghiêm trọng của COPD bằng cách sử dụng các hệ thống phân giai đoạn đã được thiết lập
7. Xây dựng kế hoạch quản lý toàn diện cho bệnh COPD ổn định, bao gồm các liệu pháp dùng thuốc và không dùng thuốc
8. Quản lý đợt cấp của bệnh COPD
9. Hiểu được tác động của các bệnh đi kèm thường gặp trong COPD
10. Thảo luận về tiên lượng và các phương pháp điều trị mới cho bệnh COPD

ĐỀ CƯƠNG BÀI GIẢNG

I. Giới thiệu và dịch tễ học
II. Sinh lý bệnh
III. Yếu tố nguy cơ
IV. Biểu hiện lâm sàng
V. Chẩn đoán
A. Xét nghiệm chức năng phổi
B. Chẩn đoán hình ảnh
C. Các xét nghiệm chẩn đoán khác
VI. Phân loại và giai đoạn
VII. Quản lý
A. Ngừng hút thuốc
B. Trị liệu bằng thuốc
1. Thuốc giãn phế quản
2. Corticosteroid
3. Các loại thuốc khác
C. Liệu pháp oxy
D. Phục hồi phổi
E. Quy trình can thiệp
1. Giảm thể tích phổi
2. Giảm thể tích phổi qua nội soi phế quản
3. Ghép phổi
F. Tiêm chủng
G . Xử lý đợt cấp
VIII. Bệnh đi kèm
IX. Tiên lượng
X. Các liệu pháp mới nổi
XI. Kết luận

I. Giới thiệu và dịch tễ học

Bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính (COPD) là một bệnh có thể phòng ngừa và điều trị được, đặc trưng bởi các triệu chứng hô hấp dai dẳng và hạn chế thông khí do các bất thường ở đường thở và/hoặc phế nang, thường do tiếp xúc nhiều với các hạt hoặc khí độc hại.[1] Đây là nguyên nhân chính gây bệnh tật và tử vong mãn tính trên toàn thế giới và hiện là nguyên nhân gây tử vong đứng thứ ba trên toàn cầu.[2]

Tỷ lệ mắc toàn cầu của COPD được ước tính là 10,1% (95% CI 8,1%-12,2%) dựa trên tổng quan hệ thống và phân tích tổng hợp.[3] Tuy nhiên, Tỷ lệ mắc rất khác nhau giữa các quốc gia và khu vực, có thể là do sự khác biệt về phơi nhiễm với yếu tố nguy cơ, đặc biệt là hút thuốc, ô nhiễm không khí và phơi nhiễm nghề nghiệp. Việc chẩn đoán không đúng bệnh COPD là phổ biến, đặc biệt là ở các nước có thu nhập thấp và trung bình, có thể đánh giá thấp gánh nặng thực sự toàn cầu.[4]

Tại Hoa Kỳ, Tỷ lệ mắc ước tính của bệnh COPD ở người lớn từ 18 tuổi trở lên là 6,2% (15,7 triệu người lớn), dựa trên dữ liệu từ Khảo sát phỏng vấn sức khỏe quốc gia năm 2019.[5] Tỷ lệ mắc bệnh tăng theo độ tuổi, ảnh hưởng đến khoảng 10% người lớn từ 65-74 tuổi và 12% những người từ 75 tuổi trở lên.

COPD gắn liền với gánh nặng kinh tế đáng kể. Tại Liên minh Châu Âu, tổng chi phí trực tiếp cho bệnh hô hấp ước tính khoảng 6% tổng ngân sách chăm sóc sức khỏe, trong đó COPD chiếm 56% (38,6 tỷ euro) chi phí này.[6] Tại Hoa Kỳ, chi phí trực tiếp và gián tiếp ước tính của COPD năm 2010 lần lượt là 32,1 tỷ USD và 20,4 tỷ USD.[7]

II. Sinh lý bệnh

Sinh lý bệnh của COPD liên quan đến sự tương tác phức tạp giữa tình trạng viêm đường thở, thay đổi cấu trúc và tác động toàn thân.[8] Các cơ chế chính góp phần hạn chế luồng khí là: