Độ thanh thải Creatinin

Nhắc lại sinh lý

Độ thanh thải (clearance) của một chất được thân thải bỏ là thể tích huyết tương được lọc sạch hoàn toàn chất này trong một đơn vị thời gian. Khi độ thanh thải của một chất nào đó càng cao khả năng lọc sạch đối với chất đó càng lớn. Creatinin chỉ duy nhất được thải bỏ khỏi cơ thể bằng cách lọc qua cầu thận vì vậy độ thanh thải của creatinin sẽ phản phản ánh khả năng lọc của cầu thận.

Có thể tính hệ số thanh thải (clearance) của creatinin:

1.Hoặc từ nồng độ creatinin trong nước tiểu (Ucreat), thể tích nước tiểu 24h (Vnước tiểu 24 giờ) và nồng độ creatinin trong máu (P creat) theo Công thức:

Bất tiện chính của phương pháp tính này là phải lấy nước tiểu 24h, việc thu góp nước tiểu này có thể bị sai nếu thiếu sự hợp tác của BN.

2. Hoặc tính toán từ nồng độ creatinin máu, tuổi và trọng lượng cơ thể của BN theo Công thức:

(Khi tính tới diện tích bề mặt cơ thể, cần phải nhận kết quả với 0,85 đối với BN nữ).

Một điều thấy rõ là phương pháp tính hệ số thanh thải của creatinin kể | trên để thực hiện và có thể được tiến hành tại nhà BN với ưu điểm nổi bật là tránh phải lấy nước đều 24h. Tuy nhiên, ước tính độ thanh thải creatinin bằng Công thức tính toán dựa trên nồng độ creatinin huyết thanh có thể không chính xác ở các BN CÓ tuổi quả cao, và người CỎ thể hình quá lớn, bị suy dinh dưỡng nặng hoặc béo phì, bị bệnh cơ vân, liệt hai chi dưới hoặc liệt tứ chi, chế độ ăn chay trường, khi chức năng thận thay đổi quá nhanh hoặc khi có thai.

Có thể phần giai đoạn các suy thận thành giai đoạn bắt đầu bị (CrCl là 40 mL/phút), giai đoạn nặng (avanches) (CrCl là 10 – 40 m/phút) và giai đoạn cuối (khỉ CCI < 10 mL/phút).

Mục đích và chỉ định xét nghiệm

1. Để đánh giá chức năng thận, đặc biệt là chức năng lọc của cầu thận.

2. Để theo dõi hiệu quả của điều trị đối với bệnh thận.

Cách lấy bệnh phẩm

-Lấy bệnh phẩm nước tiểu 24h. Bắt đầu thu gom nước tiểu vào buổi sáng sau khi yêu cầu bệnh nhân đi tiểu hết bãi đầu tiên và bắt đầu ghi giờ thu nước tiểu. Thu gom nước tiêu tới ngay hôm sau vào đúng giờ ghi nhận bắt đầu gom nước tiểu ngày hôm trước. Cần yêu cầu bệnh nhân tiêu vào bộ thu nước tiểu trước mỗi lần đi ngoài.

-Khi dự định tiến hành test, cần yêu cầu bệnh nhân không được uống thuốc lợi tiểu. Uống đủ nước nếu không có chống chỉ định đặc biệt. Hạn chế uống trà, cà phê và gắng sức thể lực quá mức và cho chế độ ăn quá nhiều thịt trong 24h trước khi tiến hành test.

-Lấy 3 mL máu vào ống nghiệm tráng heparin giữa thời gian làm test và nện cách xa bữa ăn của bệnh nhân để xét nghiệm nồng độ creatin máu.

Giá trị bình thường

-Nam: 97 – 137 mL/phút.

-Nữ: 80 – 125 mL/phút.

-Giảm 6,5 mL/phút chỗ mỗi mức tăng thêm 10 tuổi khi BN> 30 tuổi,

Tăng độ thanh thải của creatinin.

Các nguyên nhân chính thường gặp là:

– To đầu chi hoặc chứng người khổng lồ.