Hiệu quả của thuốc chẹn beta giao cảm trên bệnh nhân suy tim kèm rung nhĩ

Mở Đầu:

Việc tiến triển của suy tim ở những bệnh nhân rung nhĩ là rất phổ biến. Tần suất rung nhĩ ở bệnh nhân suy tim dao động khoảng từ khoảng 10% đến 50 %, tùy thuộc vào mức độ nặng của suy tim theo phân loại NYHA [1].

Suy tim ở bệnh nhân rung nhĩlà kết quả của quá trình kích hoạthormone thần kinh thể dịch, hoạt động quá mức cơ tim gây hậu quả quá tải áp lực và thể tích buồng tim. Mặc dù lợi ích của chẹn bêtađã được chứng minh làm giảm tỷ lệ tử vong ở bệnh nhân suy tim, những phát hiện trong một nghiên cứu gần đây được công bố trên Tạp chí JACC- HeartFailure đã tạo nên sự nghi ngờ về hiệu quả của chúng lên bệnh nhân suy tim kèm rung nhĩ. Điều này có liên quan đặc biệt đến thực hành lâm sàng tim mạch.

Chứng cứ mới về hiệu quả của chẹn bêta trên suy tim

Theo các Hướng dẫn hiện nay về suy tim bao gồm Hội Trường Môn Tim Mạch Hoa Kỳ/ Hiệp Hội Tim Hoa Kỳ (ACC/AHA)năm 2013 [2] hoặc của Hiệp Hội Tim Mạch Châu Âu năm 2012 [3], vai trò chẹn bêta  vẫn được áp dụng chung cho cả BN suy tim nhịp xoang và BN suy tim có rung nhĩ mà không phân biệt giá trị khác nhau khi sử dụng chẹn bêta giữa các nhóm bệnh nhânnày.

Cơ sở của nghiên cứu của Rienstra và cs [4] là do chẹn bêta được sử dụng rộng rãi trong các bệnh nhân suy tim và rung nhĩ. Các khuyến cáo điều trị suy tim hiện nay chỉ dành cho quần thể suy tim có nhịp xoang mà chưa làm rõ ở BN suy tim có rung nhĩ. Do đó ích lợi của thuốc chẹn bêta ở BN suy tim kèm rung nhĩ là không chắc chắn. Phân tích gộp được thực hiện bao gồm các nghiên cứu ngẫu nhiên đánh giá tác động của giả dược, điều trị thuốc chẹn bêta ở bệnh nhân rung nhĩ có suy tim với phân suất tống máu thất trái <40%.

Phân tích này bao gồm 4 nghiên cứu (CIBIS II, MERIT HF, SENIORS, US-Carvedilol) với 8.680 bệnh nhân suy tim và 1.677 trong số đó đã có rung nhĩ (chiếm 19% , tuổi trung bình 68, 30% là phụ nữ). Trong đó, 842 BN được điều trị bằng thuốc chẹn bêta và 835 điều trị với giả dược. Ở những bệnh nhân rung nhĩ, chẹn bêta không làm giảm tỷ lệ tử vong (tỉ suất chênh [OR] : 0.86 [95% khoảng tin cậy (CI) : 0,66-1,13 ]; p = 0.28), trong khi đó ở những nhóm BN suy tim có nhịp xoang, tỉ lệ tử vong giảm đáng kể (OR : 0,63 [ KTC 95% : 0,54-0,73 ] ; p <0,0001). Phân tích cũng cho thấy chẹn bêta không liên quan với việc giảm viện nhập viện vì suy tim ở BN suy tim có rung nhĩ (OR : 1,11 [95% CI : 0,85-1,47 ] ;p = 0,44), Trong khi đó, chẹn bêta có làm giảm đáng kể nhập viện vì suy tim ở BN suy tim có nhịp xoang (OR : 0,58 [95% CI : 0,49-0,68 ]; p <0,0001).

Hình 1: Tác dụng của chẹn bêta lên tử vong chung ở BN suy tim và rung nhĩ so với BN suy tim nhịp xoang [4].

Có một số nguyên nhân gây ra hiệu quả không cao của thuốc chẹn bêta  có thể giải thích kết quả nghiên cứu này [4,5]: