Hỏi & Đáp Nội tiết học lâm sàng, Ấn bản thứ 8 (2026). CHƯƠNG 50. SUY SINH DỤC NAM

Hỏi & Đáp Nội tiết học lâm sàng, Ấn bản thứ 8 (2026). Endocrine Secrets Eighth Edition. 
Copyright © 2026 by Elsevier Inc. Chủ biên: Michael T. McDermott. DỊCH VÀ CHÚ GIẢI: BS LÊ ĐÌNH SÁNG
Cuốn sách này được dịch và xuất bản trực tuyến trên các website yhoclamsang.net & sachyhoc.com của Thư viện Medipharm vì mục đích lan toả tri thức, hoàn toàn phi lợi nhuận.

CHƯƠNG 50. SUY SINH DỤC NAM

Male Hypogonadism
Devin B. Maxwell; Thanh D. Hoang; Robert A. Vigersky
Endocrine Secrets, CHAPTER 50, 480-490

1. Suy Sinh Dục Nam Là Gì?

Suy sinh dục nam [Male hypogonadism] là một bất thường về lâm sàng và sinh hóa do chức năng của trục hạ đồi – tuyến yên – tuyến sinh dục [hypothalamic–pituitary–gonadal axis – HPG] không hoạt động bình thường. Tinh hoàn bình thường có hai chức năng: (1) tổng hợp và bài tiết testosterone từ các tế bào Leydig và (2) sản xuất tinh trùng từ các ống sinh tinh. Các rối loạn tại tinh hoàn [Testicular disorders] gây ra sự thiếu hụt một và/hoặc cả hai chức năng này, dẫn đến suy sinh dục nguyên phát [primary hypogonadism] và/hoặc vô sinh. Khi một rối loạn ảnh hưởng đến vùng dưới đồi/tuyến yên [hypothalamus/pituitary], nó dẫn đến suy sinh dục thứ phát hoặc trung ương [secondary or central hypogonadism] do thiếu sự kích thích thích hợp của các gonadotropin (hormone kích thích nang trứng/hormone lutein hóa [follicle-stimulating hormone/luteinizing hormone – FSH/LH]) lên tinh hoàn. Tùy thuộc vào giai đoạn phát triển, suy sinh dục có thể có nhiều biểu hiện khác nhau.

2. Các Biểu Hiện Của Suy Sinh Dục Trong Bào Thai Là Gì?

Sự thiếu hụt androgen trong bào thai [In utero androgen deficiency] ở một thai nhi có kiểu gen nam dẫn đến kiểu hình nữ hoặc bộ phận sinh dục mơ hồ [ambiguous genitalia] (nam lưỡng giới giả [male pseudohermaphroditism]). Nguyên nhân phổ biến nhất là sự gián đoạn quá trình sản xuất testosterone do các khiếm khuyết bẩm sinh của enzyme sinh tổng hợp testosterone. Hiếm gặp hơn, các mô ngoại vi không thể phản ứng bình thường với testosterone, dẫn đến các hội chứng không nhạy cảm với androgen [androgen insensitivity syndromes] như hội chứng nữ hóa tinh hoàn [testicular feminization] (hoàn toàn) và hội chứng Reifenstein (không hoàn toàn). Các biểu hiện khác bao gồm dương vật nhỏ [microphallus], lỗ tiểu đóng thấp [hypospadias] và tinh hoàn ẩn [cryptorchidism].

3. Các Biểu Hiện Của Suy Sinh Dục Quanh Tuổi Dậy Thì Là Gì?

Sự thiếu hụt androgen ở thời kỳ thơ ấu làm cho sự phát triển tuổi dậy thì bị chậm trễ, không hoàn toàn hoặc không xảy ra. Các biểu hiện phổ biến bao gồm:

• Tỷ lệ cơ thể kiểu hoạn quan [Eunuchoid proportions] (tỷ lệ khoảng cách từ khớp mu đến đỉnh đầu/khoảng cách từ khớp mu đến sàn nhà là <0,9 và/hoặc sải tay dài hơn chiều cao >5 cm). Kiểu hình này là do sự đóng lại chậm trễ của các đầu xương [epiphyses].
• Tinh hoàn nhỏ (<20 mL hoặc <4,5 cm x 3,0 cm).
• Giảm lông trên cơ thể, lông mu và lông nách thưa thớt.
• Vú to ở nam giới [Gynecomastia].
• Khối lượng xương đỉnh điểm bị giảm [Reduced peak bone mass].
• Giảm khối lượng cơ bắp nam giới.
• Giọng nói có âm sắc cao dai dẳng.

4. Các Biểu Hiện Của Suy Sinh Dục Ở Giai Đoạn Đầu Của Tuổi Trưởng Thành Là Gì?