Hỏi & Đáp Nội tiết học lâm sàng, Ấn bản thứ 8 (2026). CHƯƠNG 59. HỘI CHỨNG ĐA TUYẾN TỰ MIỄN

Hỏi & Đáp Nội tiết học lâm sàng, Ấn bản thứ 8 (2026). Endocrine Secrets Eighth Edition. 
Copyright © 2026 by Elsevier Inc. Chủ biên: Michael T. McDermott. DỊCH VÀ CHÚ GIẢI: BS LÊ ĐÌNH SÁNG
Cuốn sách này được dịch và xuất bản trực tuyến trên các website yhoclamsang.net & sachyhoc.com của Thư viện Medipharm vì mục đích lan toả tri thức, hoàn toàn phi lợi nhuận.

CHƯƠNG 59. HỘI CHỨNG ĐA TUYẾN TỰ MIỄN

Autoimmune Polyglandular Syndromes
Richard Millstein
Endocrine Secrets, CHAPTER 59, 550-553

1. Hội chứng đa tuyến tự miễn là gì?

Hội chứng đa tuyến tự miễn (autoimmune polyglandular syndromes – APS) là một nhóm các rối loạn có đặc trưng là sự hiện diện của ít nhất hai bệnh lý tuyến nội tiết qua trung gian tự miễn. Có hai dạng chính của hội chứng đa tuyến tự miễn, típ 1 và típ 2. Mặc dù có chung tên gọi, các tình trạng này khác nhau ở quá trình miễn dịch dẫn đến bệnh lý nội tiết (endocrinopathies). Nằm trong nhóm các rối loạn này còn có hội chứng đa tuyến tự miễn típ 3 và hội chứng IPEX, hay còn gọi là hội chứng rối loạn điều hoà miễn dịch, đa bệnh lý nội tiết, bệnh lý ruột, và hội chứng liên kết nhiễm sắc thể giới tính X (immune dysregulation, polyendocrinopathy, enteropathy, and X-linked syndrome).

Hội Chứng Đa Tuyến Tự Miễn Típ 1

2. Các bệnh lý nội tiết tự miễn nào liên quan đến hội chứng đa tuyến tự miễn típ 1?

Tình trạng này có đặc trưng là bệnh nấm Candida da niêm mạc mạn tính (chronic mucocutaneous candidiasis) (70–80%), suy tuyến cận giáp (hypoparathyroidism) (80–85%), suy thượng thận nguyên phát (primary adrenal insufficiency) (60–70%), đái tháo đường típ 1 (type 1 diabetes mellitus) (<20%), suy sinh dục (hypogonadism) (12%), bệnh lý tuyến giáp (thyroid disease) (10%), và suy tuyến yên (hypopituitarism) (0–2%). Bệnh nấm Candida có xu hướng là tình trạng biểu hiện ban đầu, trong khi các tình trạng đi kèm phổ biến nhất là suy tuyến cận giáp và suy thượng thận.

3. Có các rối loạn tự miễn không thuộc hệ nội tiết nào liên quan đến hội chứng đa tuyến tự miễn típ 1 không?

Có. Bệnh bạch biến (vitiligo), rụng tóc từng mảng (alopecia areata), viêm dạ dày tự miễn (autoimmune gastritis), thiếu máu ác tính (pernicious anemia), viêm gan tự miễn (autoimmune hepatitis), bệnh celiac (celiac disease), hội chứng Sjogren (Sjogren’s), viêm khớp dạng thấp (rheumatoid arthritis), và bệnh nhược cơ (myasthenia gravis) đều có thể liên quan đến hội chứng đa tuyến tự miễn típ 1.