Nội tiết học Bà mẹ – Thai Nhi và Sơ Sinh: Sinh Lý, Sinh Lý Bệnh và Xử Trí Lâm Sàng (Ấn bản thứ 2, 2026).
Dịch và Chú giải tiếng Việt: Ths.Bs. Lê Đình Sáng
Maternal-Fetal and Neonatal Endocrinology: Physiology, Pathophysiology, and Clinical Management, 2nd Edition
Imprint: Academic Press. Editors: Christopher S. Kovács, Cheri L. Deal.
Ấn bản tiếng Việt của cuốn sách này là một dự án phi lợi nhuận, được xuất bản duy nhất trên các website yhoclamsang.net và sachyhoc.com của THƯ VIỆN MEDIPHARM.
CHƯƠNG 21. CÁC RỐI LOẠN CHUYỂN HÓA KHOÁNG CHẤT VÀ XƯƠNG TRONG THAI KỲ VÀ THỜI KỲ CHO CON BÚ
Christopher S. Kovács1,2, Marlene Chakhtoura3, Sara Ajjour3 và Ghada El-Hajj Fuleihan3
1Khoa Y-Nội tiết học, Đại học Memorial Newfoundland, St. John’s, NL, Canada; 2Trung tâm Khoa học Y tế, St. John’s, NL, Canada; 3Chương trình Chuyển hóa Canxi và Loãng xương, Trung tâm Hợp tác của WHO về Các rối loạn Chuyển hóa Xương, Khoa Y, Trung tâm Y tế Đại học American ở Beirut, Beirut, Lebanon.
|
Các Vấn Đề Lâm Sàng Thường Gặp |
|---|
| • Gãy lún nhiều đốt sống có thể xảy ra liên quan đến thai kỳ nhưng đặc biệt là trong thời kỳ cho con bú; lợi ích của việc điều trị bằng thuốc trong những trường hợp này vẫn chưa rõ ràng.
• Tình trạng tăng canxi niệu sinh lý trong thai kỳ sẽ che lấp chẩn đoán tăng canxi máu giảm canxi niệu có tính gia đình (familial hypocalciuric hypercalcemia), trong khi tình trạng giảm canxi niệu sinh lý trong thời kỳ cho con bú có thể che lấp chẩn đoán cường tuyến cận giáp nguyên phát (primary hyperparathyroidism). • Cường tuyến cận giáp nguyên phát thể nhẹ có thể biểu hiện bằng cơn kịch phát tăng canxi máu trong ba tháng cuối thai kỳ hoặc thời kỳ hậu sản, đồng thời ức chế tuyến cận giáp của thai nhi dẫn đến hạ canxi máu kéo dài ở trẻ sơ sinh. • Tăng canxi máu cũng có thể xảy ra trong thai kỳ do thừa calcitriol (từ tình trạng thiếu hụt enzyme 24-hydroxylase) hoặc thừa protein liên quan đến hormone tuyến cận giáp (parathyroid hormone-related protein – PTHrP) (phát sinh từ vú, nhau thai, hoặc cả hai). • Suy tuyến cận giáp (Hypoparathyroidism) có thể cải thiện trong thai kỳ (cần ít canxi hoặc calcitriol bổ sung hơn) nhưng trong một số trường hợp, tình trạng này có thể xấu đi (cần tăng liều lượng bổ sung). • Việc cho con bú cải thiện hoặc bình thường hóa cân bằng nội môi khoáng chất trong bệnh suy tuyến cận giáp, do đó tình trạng tăng canxi máu nghiêm trọng có thể xảy ra nếu không giảm hoặc ngừng liều canxi và calcitriol bổ sung. |
21.1 Giới Thiệu
Như đã thảo luận trong Chương 5, các cơ chế thích nghi cụ thể được kích hoạt để đáp ứng nhu cầu khoáng chất ngày càng tăng của thai nhi và trẻ sơ sinh đang phát triển. Tăng hấp thu canxi và phosphate ở ruột là sự thích nghi chính trong thai kỳ, trong khi sự gia tăng tiêu xương để giải phóng khoáng chất chiếm ưu thế trong thời kỳ cho con bú. Đổi lại, những sự thích nghi này có thể ảnh hưởng đến biểu hiện, chẩn đoán và quản lý các rối loạn chuyển hóa xương và khoáng chất vốn đã có từ trước khi mang thai hoặc khởi phát lần đầu tiên trong một chu kỳ sinh sản.
Để có các trích dẫn chi tiết hơn từ hơn 1000 bài báo về dữ liệu nguyên phát trên động vật và con người liên quan đến chủ đề này, người đọc có thể tham khảo một bài tổng quan toàn diện. Các bài báo chính được chọn lọc từ bài tổng quan đó, cùng với các bài báo mới hơn xuất hiện kể từ khi bài tổng quan đó được xuất bản, sẽ được trích dẫn ở đây. Chúng tôi đã cập nhật phần tổng quan mới nhất của chương này bằng một cuộc tìm kiếm có hệ thống được thực hiện trên PubMed và Medline tính đến tháng 10 năm 2023.
21.2 Các Rối Loạn Chuyển Hóa Xương Và Khoáng Chất Trong Thai Kỳ
21.2.1 Loãng xương trong thai kỳ
Mô tả đầu tiên về bệnh loãng xương (osteoporosis) xảy ra liên quan đến thai kỳ thường được cho là của Albright và Reifenstein vào năm 1948, mặc dù mật độ khoáng của xương (bone mineral density – BMD) thấp và gãy xương đốt sống đã được ghi nhận ở các xác ướp Ai Cập và các di tích khảo cổ khác của những phụ nữ ở độ tuổi 16-30 vào thời điểm họ qua đời cách đây vài thiên niên kỷ. Gãy xương do loãng xương (fragility fractures) hiếm khi xảy ra trong thai kỳ, nhưng phổ biến hơn một chút trong thời kỳ cho con bú, như được mô tả trong Phần 21.3. Mặc dù gãy xương do loãng xương có thể xảy ra ở bất kỳ vị trí nào trên bộ xương, nhưng nhìn chung có hai bệnh cảnh lâm sàng được báo cáo liên quan đến thai kỳ: gãy lún đốt sống (vertebral compression fractures) và loãng xương thoáng qua ở khớp háng (transient osteoporosis of the hip).
Vui lòng đăng nhập để xem toàn bộ nội dung
Tài khoản thành viên cho phép tiếp cận đầy đủ mọi nội dung sẵn có trên website yhoclamsang.net, "Uptodate phiên bản tiếng Việt" cập nhật 24/7, sẵn sàng mọi lúc, mọi nơi.
ĐĂNG NHẬP THÀNH VIÊN
Tiếp tục với tài khoản của bạn
Chỉ cần đăng nhập để tiếp tục đọc đầy đủ bài viết.
ĐỌC THỬ 
ĐỌC THỬ 
ĐỌC THỬ 
ĐỌC THỬ