Phác đồ cấp cứu ngừng hô hấp tuần hoàn

1. Đại cương

1.1. Định nghĩa

Ngừng hô hấp tuần hoàn là tình trạng ngừng đột ngột hoạt động của tim và hô hấp, dẫn đến mất ý thức và không có mạch cảm nhận được.

1.2. Dịch tễ học

• Tỷ lệ mắc: Khoảng 55 trường hợp/100,000 người/năm ở ngoài bệnh viện
• Tỷ lệ sống sót: 10-12% đối với ngừng tim ngoài bệnh viện, 25-30% đối với ngừng tim trong bệnh viện
• Yếu tố nguy cơ: Bệnh tim mạch, tuổi cao, nam giới

1.3. Sinh lý bệnh và cơ chế bệnh sinh

1. Nguyên nhân chính:
   • Tim: Nhồi máu cơ tim cấp, loạn nhịp tim
   • Hô hấp: Tắc nghẽn đường thở, ngạt
   • Chuyển hóa: Rối loạn điện giải, ngộ độc
   • Chấn thương: Chấn thương ngực, chấn thương sọ não
2. Cơ chế:
   • Mất chức năng bơm máu của tim → Thiếu oxy mô
   • Ngừng hô hấp → Giảm oxy máu → Tổn thương não và các cơ quan
   • Tích tụ CO2 → Toan chuyển hóa
3. Diễn tiến thời gian:
   • 0-4 phút: Tổn thương não có thể hồi phục
   • 4-6 phút: Tổn thương não không hồi phục bắt đầu
   • 6-10 phút: Tổn thương não lan rộng

   • 10 phút: Tổn thương não không hồi phục!

2. Chẩn đoán

2.1. Triệu chứng lâm sàng

• Mất ý thức đột ngột
• Không thở hoặc thở bất thường (thở hổn hển)
• Không có mạch cảm nhận được (kiểm tra mạch cảnh trong 10 giây)

2.2. Cận lâm sàng

• Điện tâm đồ: Xác định nhịp tim
  • Nhịp không có mạch: Rung thất (VF), Nhịp nhanh thất (VT)
  • Vô tâm thu (Asystole)
  • Hoạt động điện không mạch (PEA)
• Khí máu động mạch: Toan chuyển hóa, giảm oxy máu
• Điện giải đồ: Rối loạn kali, canxi, magie
• Siêu âm tim cấp cứu: Đánh giá chức năng tim, tràn dịch màng ngoài tim

2.3. Chẩn đoán xác định

• Dựa vào triệu chứng lâm sàng: Mất ý thức, ngừng thở, không có mạch

2.4. Chẩn đoán phân biệt

• Ngất
• Hạ đường huyết
• Động kinh
• Đột quỵ

3. Xử trí cấp cứu

3.1. Nguyên tắc chung

• Nhận biết nhanh và kích hoạt hệ thống cấp cứu
• Bắt đầu CPR ngay lập tức
• Sốc điện sớm nếu có chỉ định
• Hỗ trợ hô hấp và tuần hoàn nâng cao
• Chăm sóc sau hồi sinh tim phổi

3.2. Sơ đồ xử trí

3.3. Các bước xử trí chi tiết

3.3.1. Hồi sinh cơ bản (BLS): ABCDE

A. Đảm bảo an toàn hiện trường

B. Kiểm tra đáp ứng: Gọi và lay người bệnh

C. Gọi hỗ trợ và lấy máy sốc điện (AED)

D. Kiểm tra hô hấp và mạch (không quá 10 giây)

E. Bắt đầu ép tim ngay nếu không có mạch

• Tần số: 100-120 lần/phút
• Độ sâu: 5-6 cm
• Để ngực nở lại hoàn toàn sau mỗi lần ép
• Giảm thiểu gián đoạn f. Thực hiện 30 lần ép tim : 2 lần thổi ngạt g. Sử dụng AED ngay khi có

3.3.2. Hồi sinh nâng cao (ALS): ABCDE

A. Tiếp tục CPR chất lượng cao

B. Quản lý đường thở nâng cao: Đặt nội khí quản hoặc thiết bị hỗ trợ đường thở khác