Phác đồ chẩn đoán và điều trị Viêm phổi kẽ cấp tính (AIP)

THƯ VIỆN MEDIPHARM

1. Đại cương

1.1. Định nghĩa

Viêm phổi kẽ cấp tính (Acute Interstitial Pneumonia, AIP) là một dạng viêm phổi kẽ hiếm gặp, tiến triển nhanh, đặc trưng bởi tổn thương phế nang lan tỏa (diffuse alveolar damage – DAD) mà không có nguyên nhân rõ ràng.

1.2. Dịch tễ học

• Tỷ lệ mắc: Hiếm gặp, chiếm khoảng 2% các trường hợp viêm phổi kẽ
• Phân bố: Có thể gặp ở mọi lứa tuổi, thường gặp nhất ở độ tuổi 50-60
• Không có sự khác biệt về giới tính

1.3. Sinh lý bệnh

AIP là kết quả của một chuỗi các sự kiện phức tạp dẫn đến tổn thương phế nang lan tỏa (DAD). Quá trình này có thể được chia thành nhiều giai đoạn:

Giải thích chi tiết cơ chế sinh lý bệnh:

1. Giai đoạn khởi đầu:

a) Tổn thương ban đầu:

• Một tác nhân gây hại (chưa xác định) gây tổn thương trực tiếp cho tế bào biểu mô phế nang type I và tế bào nội mô mao mạch.
• Tổn thương này phá vỡ hàng rào phế nang-mao mạch.

b) Kích hoạt đáp ứng viêm:

• Tế bào biểu mô và đại thực bào phế nang bị kích hoạt, giải phóng các cytokine tiền viêm như TNF-α, IL-1β, và IL-6.
• Các cytokine này thu hút bạch cầu trung tính và đại thực bào đến vùng tổn thương.

c) Stress oxy hóa:

• Tổn thương tế bào dẫn đến sự giải phóng các gốc tự do oxy (ROS).
• ROS gây tổn thương thêm cho tế bào và khuếch đại đáp ứng viêm.

2. Giai đoạn cấp tính (1-7 ngày):

a) Phù nề và tràn dịch:

• Tăng tính thấm mạch máu dẫn đến phù nề khoảng kẽ và tràn dịch vào phế nang.
• Protein huyết tương tràn vào phế nang, bất hoạt chất surfactant.

b) Hình thành màng hyaline: