PHẪU THUẬT TUYẾN GIÁP VÀ TUYẾN CẬN GIÁP, ẤN BẢN THỨ 3. CHƯƠNG 41: GIẢI PHẪU BỆNH HỌC NGOẠI KHOA CỦA TUYẾN GIÁP

PHẪU THUẬT TUYẾN GIÁP VÀ TUYẾN CẬN GIÁP, ẤN BẢN THỨ 3
Chủ biên: Gregory W. Randolph MD FACS FACE – Nhà xuất bản Elsevier (2022)
Dịch và chú giải: Ths.Bs. Lê Đình Sáng 
Bản dịch vì mục đích phi lợi nhuận. Xuất bản trực tuyến duy nhất trên các website sachyhoc.com và yhoclamsang.net của THƯ VIỆN MEDIPHARM

CHƯƠNG 41: GIẢI PHẪU BỆNH HỌC NGOẠI KHOA CỦA TUYẾN GIÁP

Surgical Pathology of the Thyroid Gland
Zubair W. Baloch; Virginia A. LiVolsi
Surgery of the Thyroid and Parathyroid Glands, 41, 391-402

GIỚI THIỆU

Đa số các bệnh lý ngoại khoa của tuyến giáp liên quan đến các tổn thương gây phì đại tuyến—đôi khi lan tỏa nhưng thường gặp hơn là dạng nốt. Chương này sẽ thảo luận về các tổn thương tạo nốt tại tuyến giáp. Chúng tôi sẽ mô tả và bàn luận về các đặc điểm giải phẫu bệnh của những tổn thương này cũng như chẩn đoán phân biệt và các yếu tố tiên lượng của chúng.

Tất cả các khối u tân sinh (neoplasms) phát sinh từ tế bào biểu mô tuyến giáp đều có thể sở hữu một số năng lực chức năng nhất định. Chúng có thể đáp ứng với hormon kích thích tuyến giáp (TSH) và thậm chí sản xuất quá mức các hormon tuyến giáp, hoặc trong trường hợp ung thư biểu mô thể tủy (medullary carcinoma), chúng có thể giải phóng một lượng bất thường calcitonin hoặc các hormon peptide khác. Việc định vị hóa mô miễn dịch (Immunohistochemical localization) đối với yếu tố phiên mã tuyến giáp-1 (TTF-1), thyroglobulin, hoặc calcitonin là công cụ hỗ trợ đắc lực trong việc phân loại các khối u tuyến giáp bất thường và cung cấp sự nhận diện xác định đối với các ung thư biểu mô tuyến giáp di căn.

CÁC KHỐI U TÂN SINH LÀNH TÍNH: U TUYẾN VÀ CÁC NỐT DẠNG U TUYẾN

Định nghĩa về u tuyến thể nang (follicular adenoma) vẫn còn là vấn đề gây tranh cãi. Nhiều Bác sĩ Giải phẫu bệnh (Pathologists) tin rằng u tuyến thể nang là một tổn thương đơn độc, có vỏ bao, sở hữu cấu trúc bên trong đồng nhất và khác biệt đáng kể so với nhu mô tuyến giáp xung quanh về cả kiểu hình tăng trưởng và đặc điểm tế bào học.

Tuy nhiên, định nghĩa này về u tuyến là quá hạn hẹp, đặc biệt là yêu cầu tổn thương phải được bao bọc hoàn toàn bởi vỏ bao. Trong một số trường hợp, rất khó để phân định rõ ràng giữa các nốt tăng sản/dạng u tuyến (hyperplastic/adenomatous nodules) phát sinh trên nền bướu giáp hoặc viêm tuyến giáp với các u tuyến thực sự; lên đến 70% các nốt tăng sản trong bướu giáp có tính chất đơn dòng (clonal), do đó chúng đại diện cho sự tăng sinh u tân sinh. Vì vậy, chúng tôi đề xuất rằng một u tuyến nên được định nghĩa là một nốt có nguồn gốc nang và có vỏ bao (một phần hoặc hoàn toàn) hoặc có ranh giới rõ, với một kiểu hình tăng trưởng khác biệt giới hạn trong phạm vi vỏ bao của nó, khác biệt so với nhu mô tuyến giáp lân cận. Những tổn thương dạng nang này hiếm khi xuất hiện đa nốt; chúng phát sinh trên nền tuyến giáp bình thường hoặc trong bối cảnh bướu giáp nhân, bướu giáp độc, hoặc viêm tuyến giáp.