Sổ tay Hồi sức Tim mạch, Ấn bản 2025. CHƯƠNG 12. NHỊP NHANH THẤT

Sổ tay Hồi sức Tim mạch, Ấn bản 2025
Manual of Cardiac Intensive Care – (C) 2025 NHÀ XUẤT BẢN ELSEVIER. 
Chủ biên (Nguyên tác): David L. Brown, MD; David Warriner, MD, PhD
Biên dịch và Chú giải: Ths.Bs. Lê Đình Sáng, Ts.Bs. Nguyễn Huy Lợi, Ts.Bs. Lê Nhật Huy, Ths.BSCKII. Lê Đức Tài, Ths.BSNT. Lê Bảo Trung

CHƯƠNG 12. NHỊP NHANH THẤT

Ventricular Tachycardia
David L. Brown, MD; David Warriner, MD, PhD
Manual of Cardiac Intensive Care, Chapter 12, 135-144

Nhịp nhanh thất (Ventricular Tachycardia – VT) chiếm 5% đến 10% tổng số ca nhập viện tại Đơn vị Hồi sức Tim mạch (Cardiac Intensive Care Unit – CICU). Phần lớn các trường hợp nhập viện này là do cơn bão nhịp nhanh thất (VT Storm) hoặc nhịp nhanh thất dai dẳng (Incessant VT).

Định Nghĩa

• Cơn bão nhịp nhanh thất (VT Storm), hay cơn bão điện học, thường được định nghĩa khi xuất hiện từ ba đợt nhịp nhanh thất, rung thất (Ventricular Fibrillation – VF), hoặc ba lần sốc điện thích hợp từ máy phá rung tự động cấy ghép (Implantable Cardioverter Defibrillator – ICD) trở lên trong vòng 24 giờ.
  • Định nghĩa này chưa bao gồm những bệnh nhân có ICD xuất hiện nhiều cơn VT với tần số chậm hơn ngưỡng phát hiện đã lập trình của thiết bị hoặc các cơn VT được chấm dứt bằng phương pháp tạo nhịp cắt cơn nhịp nhanh (Antitachycardia Pacing).
  • Các nguyên nhân gây bão VT được trình bày chi tiết trong Bảng 12.1.
• Nhịp nhanh thất dai dẳng (Incessant VT) được định nghĩa là cơn VT ổn định về mặt huyết động kéo dài hơn 1 giờ.

Các Yếu Tố Khởi Phát (Triggers)

• Bác sĩ lâm sàng cần xem xét các yếu tố khởi phát có thể điều chỉnh được ở tất cả bệnh nhân nhập viện với bão VT hoặc VT dai dẳng (Bảng 12.2).

Biểu Hiện Lâm Sàng (Clinical Presentation)

• Bệnh cảnh lâm sàng của bệnh nhân bị bão VT rất đa dạng, phụ thuộc vào tần số thất, sự hiện diện và mức độ của bệnh tim cấu trúc nền (Underlying Heart Disease), chức năng thất trái (Left Ventricular – LV), và việc bệnh nhân có mang thiết bị ICD hoặc thiết bị hỗ trợ thất trái (Left Ventricular Assist Device – LVAD) hay không.
• Bệnh nhân không có ICD có thể hoàn toàn không có triệu chứng, hoặc than phiền hồi hộp đánh trống ngực (Palpitations), tiền ngất (Presyncope), hoặc ngất (Syncope) nếu rối loạn nhịp thất được dung nạp tốt về mặt huyết động.
• Khi rối loạn nhịp gây mất ổn định huyết động, bệnh nhân không có ICD có thể bị ngừng tim (Cardiac Arrest).
• Bệnh nhân có ICD thường nhập viện trong tình trạng thiết bị phải phát nhịp điều trị nhiều lần, bao gồm cả tạo nhịp cắt cơn nhịp nhanh hoặc sốc điện.
• Bệnh nhân bị VT dai dẳng có thể biểu hiện đau ngực (Chest Pain), khó thở (Dyspnea) mới xuất hiện hoặc tiến triển nặng hơn, hồi hộp, tiền ngất hoặc ngất, tùy thuộc vào tần số VT và khả năng dung nạp huyết động của từng người.

Bảng 12.1. Các Nguyên Nhân Gây Cơn Bão Nhịp Nhanh Thất / Nhịp Nhanh Thất Dai Dẳng