Sổ tay Phục hồi chức năng Lâm sàng Braddom, Ấn bản thứ hai (2026). Chương 24. Phòng ngừa và Quản lý Vết thương mạn tính

• Tự phân (Autolytic)
  • ✓ Chi phí thấp, chọn lọc
  • ✗ Quá trình chậm hơn
• Sinh học/ấu trùng (Biosurgical/larval)
  • ✓ Chọn lọc, ức chế sự phát triển của vi khuẩn
  • ✗ Khó kiểm soát, bệnh nhân có thể thấy khó chịu
• Hóa học/enzym (Chemical/enzymatic)
  • ✓ Chọn lọc, đòi hỏi bề mặt vết thương ẩm
  • ✗ Các chất làm sạch vết thương làm thay đổi pH có thể cản trở hoạt động của enzym
• Cắt lọc sắc bén bảo tồn (Conservative sharp)
  • ✓ Chọn lọc
  • ✗ Bệnh nhân phải chịu đựng được, mô khỏe mạnh có thể bị tổn thương
• Cơ học (Mechanical)
  • ✓ Sử dụng gạc khô, các vết thương hoại tử nhiều không có mô sống trên bề mặt
  • ✗ Không chọn lọc
• Siêu âm tần số thấp, không tiếp xúc (Noncontact, low-frequency ultrasound)
  • ✓ Có thể thúc đẩy quá trình lành thương bằng cách giảm gánh nặng sinh học
• Rửa vết thương theo nhịp (Pulsatile lavage)
  • ✓ Rửa và hút vết thương loại bỏ mô và vi khuẩn
• Cắt lọc sắc bén phẫu thuật (Surgical sharp debridement)
  • ✓ Chọn lọc, hữu ích cho các khu vực lớn có mô hoại tử/không còn sức sống

Các loại Băng gạc

• Alginate và Hydrofiber
  • ✓ Vết thương tiết dịch nhiều, vết thương chảy máu, vết loét do tỳ đè, mạch máu, phẫu thuật, vết thương đường hầm, đường rò, vị trí ghép da, gân lộ, vết thương nhiễm trùng
  • ✗ Vết thương khô
• Cadexomer iodine
  • ✓ Vết thương nhiễm trùng, màng sinh học, loét do tỳ đè, loét chân do tĩnh mạch, loét tiểu đường, vết thương khô
  • ✗ Thận trọng ở trẻ em, bỏng diện rộng hoặc vết thương hở
• Dựa trên tế bào và mô (Cellular and tissue based)
  • ✓ Vết thương bỏng, vết thương mạn tính do tĩnh mạch và tiểu đường
  • ✗ Không thể sử dụng với viêm tủy xương đang hoạt động, viêm mô tế bào, vết thương nhiễm trùng
• Băng gạc than hoạt tính (Charcoal dressings)
  • ✓ Khử mùi vết thương có mùi hôi
• Nền collagen (Collagen matrix)
  • ✓ Vết thương dày một phần và toàn phần, tiết dịch từ ít đến nhiều, mạn tính bị đình trệ trong giai đoạn viêm, đang tạo mô hạt hoặc hoại tử
• Monomer gốc Cyanoacrylate (keo dán tại chỗ dạng lỏng tự khô khi bôi lên da)
  • ✓ Tổn thương do tỳ đè giai đoạn 1 và 2
• Băng xốp (Foam)
  • ✓ Vết thương tiết dịch vừa đến nhiều, đang tạo mô hạt, phủ giả mạc, vết thương dày một phần và toàn phần, vị trí cho da, vị trí mở thông, bỏng nhẹ, loét bàn chân tiểu đường, vết thương nhiễm trùng (nếu thay hàng ngày)
  • ✗ Vết thương khô, phủ vảy hoại tử
• Băng mật ong (Honey dressings)
  • ✓ Sẹo phì đại, co rút sau bỏng, có thể ức chế sự hình thành màng sinh học của một số vi khuẩn
  • ✗ Dị ứng ong hoặc mật ong
• Băng bạc (Silver dressings)
  • ✓ Đặc tính kháng khuẩn phổ rộng
  • ✗ Không có tác dụng đối với vi khuẩn đã xâm nhập vào nền vết thương
• Màng trong suốt (Transparent)
  • ✓ Tổn thương do tỳ đè giai đoạn 2, giai đoạn 3 nông, vết thương sạch không tiết dịch hoặc tiết dịch tối thiểu (ví dụ: vị trí phẫu thuật)
  • ✗ Vết thương nhiễm trùng, vết thương tiết dịch hoặc chảy dịch nhiều, vết thương sâu hoặc đường hầm