Thiếu máu liên quan đến bệnh gan

Thiếu máu liên quan đến bệnh gan – Anemia Associated With Liver Disease 

Biên tập: Elliot Tapper MD, Allen Shaughnessy PharmD, M Med Ed, FCCP and William Aird MD. Cập nhật ngày 18 tháng 7, năm 2024. ©DynaMed, Bảo lưu mọi quyền.

Dịch và chú giải, vẽ hình: Bs Lê Đình Sáng

I. Tổng quan và Khuyến nghị

Bối cảnh

Thiếu máu, có hoặc không có thiếu sắt, thường liên quan đến bệnh gan mạn tính và có thể do mất máu đường tiêu hóa, tan máu, giảm tạo hồng cầu và/hoặc cường lách.

Khoảng 75% bệnh nhân xơ gan còn bù và tăng áp lực tĩnh mạch cửa được báo cáo là phát triển thiếu máu.

Đánh giá

• Xem xét thiếu máu ở bệnh nhân có bệnh gan có tiền sử hoặc biểu hiện lâm sàng của thiếu máu.
• Thực hiện công thức máu toàn bộ với công thức bạch cầu và đếm hồng cầu lưới cũng như phết máu ngoại vi để xác định sự hiện diện và loại thiếu máu.
• Xem xét xét nghiệm máu bổ sung để xác định các nguyên nhân tiềm ẩn của thiếu máu bao gồm chỉ số sắt, chỉ số tan máu và phết máu ngoại vi.

Quản lý

• Điều trị nguyên nhân cơ bản của thiếu máu.
• Đối với chảy máu đường tiêu hóa:
  • Xác định và điều trị nguồn chảy máu cơ bản và cung cấp hỗ trợ thể tích nội mạch kịp thời và truyền hồng cầu khi cần thiết (Khuyến nghị mạnh).
  • Điều trị nguồn chảy máu có thể bao gồm dùng thuốc, như thuốc co mạch và kháng sinh dự phòng, và các thủ thuật, như can thiệp nội soi, chèn bóng và shunt cửa chủ trong gan qua tĩnh mạch cổ như liệu pháp cứu hộ. Xem thêm thông tin trong phần Điều trị Xuất huyết tĩnh mạch cấp tính.
• Điều trị thiếu sắt bằng bổ sung sắt, như sắt sulfat 300-325 mg/ngày.
• Đối với thiếu máu liên quan đến viêm gan C và điều trị, mục tiêu là duy trì mức hemoglobin trên 10 g/dL (100 g/L) và giảm nhẹ triệu chứng. Nếu cần ribavirin làm liệu pháp bổ trợ, cân nhắc điều chỉnh liều ribavirin, điều trị bằng erythropoietin hoặc truyền máu để quản lý thiếu máu.
• Đối với thiếu máu bất sản liên quan đến viêm gan, cân nhắc các phương pháp điều trị tương tự như với thiếu máu bất sản vô căn bao gồm ghép tế bào gốc tạo máu và/hoặc liệu pháp ức chế miễn dịch.

II. Thông tin nền tảng

2.1. Mô tả

Mức hemoglobin thấp ở bệnh nhân mắc bệnh gan do các nguyên nhân đa yếu tố, đặc biệt là mất máu đường tiêu hóa cấp tính hoặc mạn tính có hoặc không có thiếu sắt.

2.2. Định nghĩa

Định nghĩa thiếu máu của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) ở mực nước biển:

Ngưỡng hemoglobin cho người không mang thai từ 15-59 tuổi:

• Hemoglobin < 13 g/dL (130 g/L) ở nam giới
• Hemoglobin < 12 g/dL (120 g/L) ở nữ giới

Ngưỡng hemoglobin cho trẻ em:

• Hemoglobin < 13 g/dL (130 g/L) ở trẻ em nam 12-14 tuổi
• Hemoglobin < 12 g/dL (120 g/L) ở trẻ em nữ không mang thai 12-14 tuổi
• Hemoglobin < 11,5 g/dL (115 g/L) ở trẻ 5-11 tuổi
• Hemoglobin < 11 g/dL (110 g/L) ở trẻ 6-59 tháng tuổi
• Hemoglobin < 10,5 g/dL (105 g/L) ở trẻ 0-5 tháng tuổi

Ngưỡng hemoglobin trong thai kỳ:

• Hemoglobin < 11 g/dL (110 g/L) trong tam cá nguyệt đầu
• Hemoglobin < 10,5 g/dL (105 g/L) trong tam cá nguyệt thứ hai
• Hemoglobin < 11 g/dL (110 g/L) trong tam cá nguyệt thứ ba

2.3. Dịch tễ học

Tỷ lệ mắc/Tỷ lệ hiện mắc: