Ung thư Vú – Con đường Đa chuyên khoa cho Chăm sóc Ung thư tại Cộng đồng. CHƯƠNG 16. ĐƯƠNG ĐẦU VỚI CHI PHÍ CAO CỦA BỆNH UNG THƯ

Ung thư Vú – Con đường Đa chuyên khoa cho Chăm sóc Ung thư tại Cộng đồng
Chủ biên: James L. Weese MD FACS. (C) Nhà xuất bản Elsevier 2025.
Biên dịch: Ths.Bs. Lê Đình Sáng, Ths.BS. Nguyễn Viết Bình (Đồng chủ biên). Ts.Bs. Nguyễn Hải Hoàng, Ts.BS. Nguyễn Văn Đăng.

Cuốn sách này được dịch và xuất bản trực tuyến duy nhất trên các website yhoclamsang.net và sachyhoc.com vì mục đích chia sẻ tri thức, hoàn toàn phi lợi nhuận. Nghiêm cấm thương mại hoá bản dịch này dưới bất kỳ hình thức nào.

CHƯƠNG 16. ĐƯƠNG ĐẦU VỚI CHI PHÍ CAO CỦA BỆNH UNG THƯ

Coping With the High Cost of Cancer
Brad Zimmerman

Breast Cancer, 16, 197-206

Việc chẩn đoán mắc bệnh ung thư vú (breast cancer) đôi khi có thể đẩy người bệnh vào hoàn cảnh khó khăn về tài chính (financial hardship). Viện Ung thư Quốc gia (National Cancer Institute) định nghĩa khó khăn về tài chính, còn được gọi là kiệt quệ tài chính (financial distress) hoặc độc tính tài chính (financial toxicity), là tác động tiêu cực từ “chi phí” chăm sóc ung thư lên cuộc sống của người bệnh và những người thân yêu của họ. Ngày càng có nhiều nghiên cứu cho thấy tỷ lệ người bệnh ung thư gặp khó khăn về tài chính đang gia tăng. Có rất nhiều yếu tố góp phần gây ra tình trạng này, và các bằng chứng cho thấy chúng ta cần nhận biết khó khăn tài chính ngay từ những giai đoạn đầu khi chẩn đoán ung thư, đồng thời phải điều trị nó giống hệt như cách một bác sĩ lâm sàng (clinician) xử trí các triệu chứng của bệnh ung thư hoặc các tác dụng phụ của phương pháp điều trị. Chương này sẽ khám phá một số yếu tố trong số rất nhiều nguyên nhân gây ra khó khăn về tài chính mà người bệnh ung thư phải trải qua, cũng như các phương pháp khác nhau để giảm thiểu tình trạng này.

Ý Nghĩa Của Việc Nhận Biết Tình Trạng Khó Khăn Về Tài Chính Ở Người Bệnh Ung Thư

Một nghiên cứu do Trung tâm Nghiên cứu Ý kiến Quốc gia (National Opinion Resource Center – NORC) tại Đại học Chicago (University of Chicago) thực hiện đã phát hiện ra rằng 4 trên 10 người cho biết họ sợ hãi các khoản chi phí liên quan đến một căn bệnh nghiêm trọng (serious illness) hơn là sợ chính căn bệnh đó. 53% số người tham gia khảo sát cho biết họ đã gặp ít nhất một trong các tình huống sau đây do chi phí chăm sóc sức khỏe trong năm trước đó: cạn kiệt tiền tiết kiệm (36%), gánh nợ thẻ tín dụng (32%), phải đắn đo lựa chọn giữa việc thanh toán hóa đơn y tế và chi trả cho các nhu cầu thiết yếu cơ bản (30%), và không có khả năng trích thêm bất kỳ khoản tiền nào vào quỹ tiết kiệm do gánh nặng chi phí y tế (41%). Trong một cuộc khảo sát do Quỹ Pink (Pink Fund) thực hiện, 562 nữ người bệnh ung thư vú đã tham gia trả lời; kết quả đã minh họa rõ nét cách thức mà một chẩn đoán ung thư vú và quá trình điều trị tiếp theo ảnh hưởng đến tài chính cá nhân, sự nghiệp và sức khỏe của họ. Tổng cộng, 46% những người được khảo sát báo cáo rằng họ phải cắt giảm chi tiêu cho các nhu yếu phẩm như thực phẩm, quần áo và chỗ ở để có thể tự chi trả cho các chi phí điều trị (out-of-pocket treatment expenses). 37% những người được khảo sát đã rơi vào cảnh nợ nần, và một số người cho biết họ đã phải bán đi phần lớn tài sản của mình để chi trả cho việc chăm sóc y tế (23%).

Như các nghiên cứu này đã chỉ ra, khó khăn về tài chính đối với người bệnh ung thư có thể biểu hiện dưới nhiều hình thức. Tình trạng này không chỉ làm tăng chi phí y tế và các khoản nợ; nó còn có thể vắt kiệt tiền tiết kiệm và các tài sản khác. Việc chẩn đoán ung thư cũng mang theo những hệ lụy thực tế tạo ra khó khăn về tài chính. Bệnh ung thư và các phương pháp điều trị được chỉ định có thể làm mất đi các nguồn lực và cơ hội kinh tế của người bệnh cùng gia đình họ. Ngoài ra, còn có các chi phí gián tiếp của việc chăm sóc ung thư bao gồm tổn thất tiền bạc do mất thời gian đi khám bệnh, thời gian nghỉ việc hoặc bỏ lỡ các hoạt động thường nhật khác. Cuộc khảo sát của Quỹ Pink cho thấy 36% người mắc bệnh ung thư vú bị mất thu nhập do mất việc làm hoặc không có khả năng thực hiện các nhiệm vụ liên quan đến công việc như một hệ lụy từ quá trình điều trị của họ.

Khó khăn về tài chính mà người bệnh ung thư phải trải qua là một vấn đề phức tạp. Chẩn đoán ung thư vú ban đầu có thể tạo ra hiệu ứng domino của những bất an về tài chính xuất phát từ sự gia tăng nợ y tế, nguy cơ mất thu nhập do không thể làm việc, và khả năng mất bảo hiểm y tế (health insurance) vì nguy cơ mất việc làm tiềm ẩn. Chuỗi sự kiện này có thể tiếp tục dẫn đến những hậu quả rắc rối khác bao gồm sự bấp bênh về nhà ở và thực phẩm, sự lo lắng ngày càng tăng về khả năng chi trả cho các nhu cầu cơ bản (ví dụ: chi phí đi lại, tiện ích sinh hoạt và quần áo), và sự sụt giảm tiền tiết kiệm cũng như các tài sản khác, đôi khi dẫn đến nợ nần chồng chất và thậm chí là phá sản (bankruptcy).

Nghiên cứu cho thấy khó khăn về tài chính đối với người bệnh ung thư có thể tác động nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống (quality of life) của họ khi tiếp nhận chăm sóc y tế. Trong một cuộc thăm dò ý kiến của Quỹ Gia đình Kaiser (Kaiser Family Foundation) vào tháng 3 năm 2019, hơn một phần tư người trưởng thành ở Hoa Kỳ (26%) cho biết họ hoặc một thành viên trong gia đình đã gặp khó khăn trong việc thanh toán các hóa đơn y tế trong năm qua, và khoảng một nửa nhóm này (12%) cho biết các hóa đơn đó đã giáng một đòn mạnh vào kinh tế gia đình họ. Chính những người trưởng thành này cũng thừa nhận họ phải thắt lưng buộc bụng ở các lĩnh vực khác để thanh toán hóa đơn y tế, chẳng hạn như cắt giảm chi phí cho các kỳ nghỉ, trì hoãn các khoản mua sắm lớn trong gia đình, và thậm chí cắt giảm cả những vật dụng thiết yếu cơ bản. Do đó, điều cốt lõi là phải nhìn nhận khó khăn về tài chính như một nguy cơ tiềm ẩn đe dọa chất lượng cuộc sống của người bệnh ung thư, và các nhân viên y tế cần đánh giá vấn đề này xuyên suốt chuỗi chăm sóc ung thư (cancer care continuum) giống như cách họ xác định và quản lý các tác dụng phụ của phương pháp điều trị.

Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng nếu được phát hiện từ sớm, chúng ta có thể quản lý khó khăn về tài chính hoặc ít nhất là giảm thiểu tác động tiêu cực của nó đối với chất lượng cuộc sống và hiệu quả chăm sóc người bệnh. Như đã đề cập trước đó, có nhiều biến số khác nhau cùng góp phần gây ra khó khăn về tài chính. Việc nhận diện và xử lý vấn đề này có thể rất phức tạp và đòi hỏi sự kết hợp của nhiều hình thức can thiệp khác nhau. Khó khăn về tài chính ở người bệnh ung thư là kết quả của sự đan xen nhiều tầng lớp yếu tố. Ở cấp độ người bệnh, nguồn gốc dân tộc, tình trạng kinh tế xã hội, và khả năng tiếp cận bảo hiểm y tế có thể là những yếu tố liên quan. Ở cấp độ nhà cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe, chúng ta cần xem xét tính minh bạch về chi phí y tế, khả năng tiếp cận các chương trình chăm sóc từ thiện (charity care programs), và những hỗ trợ tài chính khác cho người bệnh. Ở cấp độ xã hội vĩ mô hơn, việc hoạch định chính sách công và các xu hướng trong chi tiêu chăm sóc sức khỏe, đặc biệt là trong lĩnh vực ung thư, cũng có thể là những yếu tố châm ngòi cho khó khăn về tài chính. Trong các phần tiếp theo, chúng ta sẽ cùng khám phá một số giải pháp nhằm làm giảm tác động của khó khăn về tài chính ở từng cấp độ này. Mục tiêu tối thượng là nâng cao chất lượng cuộc sống của người bệnh ung thư vú trong suốt hành trình chiến đấu với căn bệnh.

Trải Nghiệm Của Người Bệnh

Hãy Bàn Về Bảo Hiểm Y Tế

Phần lớn người dân tại Hoa Kỳ (91,4%) đều sở hữu một chương trình bảo hiểm y tế (health insurance plan) dưới một hình thức nào đó. Người dân có thể tiếp cận bảo hiểm y tế theo nhiều cách: thông qua một chương trình do người sử dụng lao động tài trợ (employer-sponsored plan), thị trường bảo hiểm do liên bang tài trợ, mua trực tiếp từ các công ty bảo hiểm tư nhân, hoặc tham gia các chương trình của chính phủ như Medicare và Medicaid. Bảo hiểm y tế đóng vai trò như xương sống hỗ trợ người Mỹ đối mặt với các chi phí chăm sóc sức khỏe khi đi khám chữa bệnh. Một hợp đồng bảo hiểm y tế bao gồm rất nhiều điều khoản đòi hỏi sự chú ý kỹ lưỡng; nó có thể đóng vai trò như một chiếc phao cứu sinh giúp người bệnh tiếp cận các phương pháp điều trị ung thư vú cứu mạng, nhưng cũng có thể biến thành một rào cản cản trở họ. Việc những người Mỹ đang sử dụng hệ thống chăm sóc sức khỏe hiểu rõ càng nhiều càng tốt về bảo hiểm y tế của mình là điều cực kỳ quan trọng, qua đó giúp họ trở thành những người tiêu dùng y tế thông thái hơn, hướng tới những lựa chọn điều trị ít tốn kém hơn.

Chương Trình Bảo Hiểm Y Tế Của Bạn Bắt Nguồn Từ Đâu?

Phần lớn những người Mỹ đang đi làm sẽ được tiếp cận các chương trình bảo hiểm y tế do người sử dụng lao động tài trợ. Các chương trình y tế này được cung cấp cho nhân viên và người phụ thuộc của họ như một phúc lợi lao động. Hiện tại, các chương trình này đang cung cấp một mức độ bảo hiểm y tế nhất định cho khoảng 160 triệu người Mỹ. Người sử dụng lao động sẽ đóng vai trò lựa chọn chương trình và thiết lập cấu trúc quyền lợi của chương trình đó. Thông thường, người sử dụng lao động và nhân viên sẽ cùng chia sẻ chi phí đóng phí bảo hiểm y tế (health insurance premiums).

Đạo luật Chăm sóc Giá cả Phải chăng (Affordable Care Act) là một đạo luật cải cách chăm sóc sức khỏe toàn diện được ban hành vào tháng 3 năm 2010. Mục tiêu chính của đạo luật này là giúp nhiều người dân có thể tiếp cận bảo hiểm y tế với mức giá phải chăng hơn. Đạo luật cung cấp cho người tiêu dùng các khoản trợ cấp giúp giảm bớt chi phí cho các hộ gia đình có mức thu nhập nằm trong khoảng từ 100% đến 400% so với mức nghèo khổ của liên bang. Đối với những người Mỹ không có điều kiện tiếp cận bảo hiểm y tế thông qua người sử dụng lao động, đạo luật này đã thiết lập một thị trường bảo hiểm cho phép họ tự do tìm hiểu các chương trình bảo hiểm y tế tại khu vực mình sinh sống. Một cá nhân có thể đăng ký tham gia một chương trình trong suốt giai đoạn ghi danh mở rộng hoặc giai đoạn lựa chọn đặc biệt. Khác với các chương trình bảo hiểm thương mại trước khi có Đạo luật Chăm sóc Giá cả Phải chăng, các lựa chọn bảo hiểm hiện có trên thị trường không được phép phân biệt đối xử với những người đã mắc các bệnh lý từ trước (preexisting medical conditions), bao gồm cả bệnh ung thư.

Bên cạnh đó, các chương trình khác do chính phủ hỗ trợ bao gồm Medicare và Medicaid cũng mang đến những lựa chọn cho những người Mỹ đáp ứng đủ các điều kiện cụ thể. Tại thời điểm này, những người từ 65 tuổi trở lên hoặc những người đang nhận trợ cấp khuyết tật từ An sinh Xã hội (Social Security disability benefits) có thể đủ điều kiện nhận các quyền lợi từ Medicare. Medicaid được thiết kế dành cho những người Mỹ đáp ứng đủ các yêu cầu về thu nhập (và đôi khi là cả tài sản). Những yêu cầu về thu nhập này có thể thay đổi linh hoạt tùy thuộc vào từng tiểu bang nơi người đó cư trú.

Có rất nhiều loại hình chương trình bảo hiểm khác nhau và nhiều cách thức đa dạng để đăng ký tham gia. Quan trọng nhất là, người bệnh cần phải hiểu rõ lựa chọn nào trong số các danh sách trên là phù hợp nhất với bản thân và phải biết tận dụng mọi cơ hội để thiết kế một phạm vi bảo hiểm nhằm giảm thiểu tối đa các chi phí liên quan đến chăm sóc ung thư.