Vết thương sọ não do hỏa khí

ĐẠI CƯƠNG VÀ PHÂN LOẠI

Đại cương:

Trong chiến tranh, vết thương sọ não (VTSN) là loại vết thương hay gặp. Theo tổng kết của Quân đội Xô – Viết ( Liên – xô cũ) trong cuộc Chiến tranh Thế giới lần thứ  II thì VTSN chiếm 5 – 7%. ở Việt Nam trong thời kỳ Kháng chiến chống Pháp thì VTSN chiếm 10 – 13%; Kháng chiến chống Mỹ 10 – 15% và Chiến tranh biên giới Tây – Nam (1978 – 1979) là 7 – 10%.

Vết thương sọ não do hoả khí trong thời bình rất ít gặp, chỉ gặp trong một số trường hợp do súng săn, nổ mìn, súng bị cướp cò, trấn áp tội phạm chủ yếu chỉ gặp vết thương sọ não do dao chém, do tai nạn lao động và tai nạn giao thông và xây dựng.

Nói đến (VTSN) là nói đến vết thương thấu não, dù là do tác nhân nào gây ra thì cũng phải có rách da đầu, vỡ xương sọ, rách màng cứng và tổn thương chât não .

Phân loại:

Theo tác nhân:

Trước đây VTSN do đạn thẳng chiếm 35 – 40%, còn lại do mảnh đạn. Trong các cuộc chiến tranh hiện đại gần đây, VTSN do đạn thẳng chỉ chiếm 10 – 15%, còn lại là do mảnh đạn (mảnh mìn, mảnh pháo, mảnh đạn B40) đặc biệt do vũ khí bom bi gây nên.

Theo vị trí giải phẫu của hộp sọ:

Hay gặp vết thương vùng trán, vùng đỉnh và thái dương. Vết thương vùng chẩm và hố sọ sau ít gặp hơn những vết thương nặng và có tỷ lệ tử vong cao.

Theo đường ống vết thương:

Người ta chia 2 loại: vết thương không thấu não và vết thương thấu não

Vết thương không thấu não: là vết thương chỉ gây tổn thương da đầu và xương sọ; tỷ lệ khoảng 40 – 45%

Vết thương thấu não: là vết thương gây tổn thương da đầu, xương sọ, màng cứng và tổ chức não. Người ta chia vết thương thấu não ra 4 loại:

Vết thương chột thấu não:

Là vết thương chỉ có một lỗ vào, mảnh đạn nằm trong hộp sọ. Vết thương chột thấu não còn được chia thành:

Vết thương chột thấu não đơn giản: mảnh đạn không sâu quá 4 cm so với vỏ não

Vết thương chột thấu não nửa đường kính: mảnh đạn nằm ở chính giữa hai bán cầu đại não, hay gây tổn thương não thất bên.

Vết thương chột thấu não đường kính: mảnh đạn xuyên qua cả hai bán cầu đại não

Vết thương chột thấu não dây cung: đường đạn gây tổn thương một số thùy não.

Vết thương chột theo dọc bán cầu đại não: đường đạn xuyên từ thùy trán đến thùy chẩm hoặc ngược lại.

Vết thương xuyên thấu não:

Là vết thương có lỗ vào và lỗ ra. Lỗ vào thường nhỏ, ngay dưới lỗ vào là mảnh xương vỡ, dị vật kim khí. Lỗ ra thường rộng hơn, miệng vết thương thường có não nát, dịch não tủy chảy ra, mảnh xương sọ bắn ra ngoài hoặc dính với cốt mạc xương sọ nằm ngay ở miệng lỗ ra.