Xét nghiệm Amylase

Nhắc lại sinh lý 

Amylase là một nhóm của enzyme hydrolase được sản xuất chủ yếu ở tụy và các tuyến nước bọt và với một lượng không đáng kể ở gan, niêm mạc ruột non, buồng trứng và vòi trứng. Amylase tham gia vào quá trình tiêu hóa các carbohydrate phức tạp (Vd: tinh bột) thành các đoạn carbohydrate ngắn hơn.

Hoạt độ amylase toàn phần có thể đo được trong huyết thanh, nước tiểu hay trong các dịch sinh học của cơ thể  (vd: dịch cổ chướng, dịch màng phổi.…). Hoạt độ toàn phần này là tổng hoạt độ của 2 isoenzym chính: isoenzyme P có nguồn gốc từ tụy và isoenzyme S có nguồn gốc từ tuyến nước bọt. Isoenzyme typ S chiếm ưu thế hơn một chút. Thông thường, có thể đo được hoạt độ amylase trong huyết thanh và trong nước tiểu.

Có rất nhiều nguyên nhân gây tăng hoạt độ amylase máu và/hoặc amylase nước tiểu. Ngoài viêm tuyến nước bọt, tình trạng gia tăng rõ rệt hoạt độ amylase gợi ý trước tiên tới chẩn đoán viêm tụy cấp hay đợt tiến triển cấp của viêm tụy mạn. Nếu không thấy có tình trạng viêm tụy, cần yêu cầu đo hoạt độ isoenzyme P và S

II. Mục đích và chỉ định xét nghiệm 

1. Để chẩn đoán và theo dõi viêm tụy cấp, đợt cấp của viêm tụyị mạn và các bệnh lý tụy khác.
2. Trắc nghiệm được chỉ định trong quy trình thăm dò chuẩn đoán đối với tất cả các sự cố viêm trong ổ bụng. 

III. Cách lấy bệnh phẩm

• Máu: XNđược thực hiện trên huyết thanh. Yêu cầu BN nhịn ăn trước khi lấy máu XN
• Nước tiểu: Thu bệnh phẩm nước tiểu 24h. Nước tiểu được bảo quản trong tủ mát hay trong đá lạnh.

IV. Giá trị bình thường 

• Amylase máu:+ Người lớn: 53-123 U/L hay 0,88-2.05 nkat/L

         + Người có tuổi: Tăng nhẹ so với giá trị bình thường.

• Amylase niệu: 0-375 U/L hay 0-6,25 Ukat/L

V. Tăng hoạt độ amylase máu

Các nguyên nhân chính thường gặp là: