Xét nghiệm Carboxyhemoglobin (COHb hay Hbco)

Carbon monoxid (CO) là một chất khi không màu, không mùi được tìm thấy trong khói thuốc lá, khí thải ô tô, khói chảy trong môi trường thông khi kém, các lò sưởi hoạt động chức năng không tốt và các thiết bị đốt gaz không cháy hết (như lò gốm). Khi hemoglobin máu tiếp xúc với CO trong khi hít vào, carboxyhemoglobin được hình thành.Ái lực của CO với hemoglobin mạnh gấp 200 lần áp lực với oxy, vì vậy sau khi gắn với carbon monoxid, hemoglobin mất khả năng gắn và vận chuyển oxy tới các mô trong cơ thể (Vd: não) gây tình trạng giảm oxy mô (hypoxia)

Carboxyhemoglobin (COHb) được hình thành trong ngộ độc khí CO. Nồng độ COHb được sử dụng để lượng giá mức độ nặng của ngộ độc CO. Các triệu chứng của ngộ độc khi có biến đổi tuỳ theo nồng độ carboxyhemoglobin. Nồng độ carboxythemoglobin từ 20 – 30% sẽ gây đau đầu, chóng mặt, buồn nôn, nôn và suy giảm khả năng tư duy. Nồng độ carboxyhemoglobin từ 30 – 40% sẽ gây lú lẫn, yếu cơ, thở nhanh, tụt huyết áp và nhịp tim nhanh. Khi nồng độ carboxyhemoglobin lên tới 50 – 60%, bệnh nhân sẽ bị mất ý thức và có thể xuất hiện cơn co giật. Khi nồng độ carboxyhemoglobin > 60% tình trạng ngừng thở và tử vong có thể xảy ra.

Để chẩn đoán và theo dõi các trường hợp ngộ độc khí CO,

Xét nghiệm được tiến hành trên máu toàn phần. Mẫu máu được lấy vào ống nghiệm có EDTA.

Không nhất thiết yêu cầu BN cần phải nhịn ăn trước khi lấy máu làm XN, BN không được phép hút thuốc trước khi lấy mẫu XN.

Phương pháp đo quang phổ nhiều bước sóng.

– Người không hút thuốc: < 3% hemoglobin toàn phần. 

– Người hút thuốc (1-2 bao/ngày): 4 – 5% hemoglobin toàn phần.

– Người nghiện thuốc lá nặng (> 2 bao ngày): 8 – 10% hemoglobin toàn phần. 

– Trẻ sơ sinh: 10 – 12% hemoglobin toàn phần.