Xét Nghiệm T4 Toàn Phần

T₄ TOÀN PHẦN

( Thyroxine totale sérique; T₄ totale/ Thyroxine, total [T₄]; Total [T₄])

NHẮC LẠI SINH LÝ

     Khi nồng độ hormon giáp trong vòng tuần hoàn giảm xuống hay khi cơ thể phải đương đầu với tình trạng stress thực thể hay tâm thần, vùng dưới đồi bị kích thích để giải phóng ra hormon gây giải phóng hormon hướng tuyến giáp (TRH). Khi được tiết ra, TRH (thyrotropin – releasing hormon) sẽ kích thích thùy trước tuyến yên sản xuất hormon kích thích tuyến giáp (TSH). Sau đó TSH (Thyroid Stimulating Hormon) kích thích sản xuất và giải phóng tri – iodothyronin (T₃)  và thyroxin (T₄). Như vậy, thyroxin (tetra – iodothyronin [T₄]) lưu hành trong vòng tuần hoàn có nguồn gốc duy nhất do tuyến giáp bài tiết và quá trình này phụ thuộc vào TSH của tuyến yên.

Hình 1. Cơ chế kiểm soát tiết các hormon giáp

Tại tuyến giáp, idod được bắt giữ và gắn chặt vào các cặn dư thyroxin của thyroglobulin⁽¹⁾. Quá trình trên sẽ tạo nên các nhóm chất monoiodotyrosin (MIT) và diiodotyrosin (DIT), sau đó chúng kết hợp với nhau để tạo nên T₃ (ghép đôi MIT + DIT) và T₄ (ghép đôi DIT + DIT). Hai hormon T₃ và T₄ sau đó được giải phóng vào dòng tuần hoàn nhờ quá trình thủy phân thyroglobulin (Hình 2).

Hình 2. Sơ đồ tóm tắt quá trình sinh tổng hợp thyroxin

Trong máu, T₄ lưu hành dưới 2 thể:

1. Thể tự do, có hoạt tính sinh học, chiếm 0,02% T₄toàn phần.
2. Thể liên kết với protein không có hoạt tính sinh học chiếm 99,98% T₄toàn phần. Các protein vận chuyển hormon tuyến giáp bao gồm TBG (50%), TBPA (Thyroxin Binding PreAlbumin [Tiền albumin gắn thyroxin]) và albumin.

Ở các mô, một số cơ quan như gan, thận và tuyến yên có khả năng chuyển T₄ thành T₃ là hormone có hoạt tính sinh học mạnh hơn.

Nồng độ T₄ tự do và T₄ toàn phần có thể được định lượng trực tiếp trong huyết thanh bằng phương pháp miễn dịch phóng xạ.

GIÁ TRỊ BÌNH THƯỜNG

     45, 2 – 110 ng/L hay 58 – 141 nmol/L

Giá trị bình thường có thể thay đổi tùy theo phòng XN.

GIẢM NỒNG ĐỘ T₄ TOÀN PHẦN

     Các nguyên nhân chính thường gặp là:

1. Thiểu năng giáp tiên phát (nguồn gốc tuyến giáp).
2. Thiểu năng giáp thứ phát (nguồn gốc tuyến yên hay dướu đồi).

– Suy chức năng vùng dưới đồi.

– Suy tuyến yên.

3. Giảm nồng độ các protein vận chuyển hormon giáp

– Các bệnh toàn thân nặng.

– Hội chứng thận hư.

– Thiếu hụt bẩm sinh TBG.