Mở đầu

Chiến lược kiểm soát đường thở khó của Hiệp hội Gây mê Hoa Kỳ (American Society of Anesthesiologists – ASA) bao gồm 2 con đường kiểm soát liên tục: đặt nội khí quản khi bệnh nhân tỉnh táo và tự thở (awake intubation) và đặt nội khí quản sau khi tiến hành gây mê. Hướng dẫn này được đưa ra nhằm mô tả chiến lược lựa chọn hỗ trợ các chuyên gia gây mê hồi sức đưa ra quyết định nhanh chóng và chính xác hơn.

Chiến lược kiểm soát đường thở là chiến lược có sự tích hợp giữa nhiều yếu tố: các yếu tố điều kiện/hoàn cảnh, yếu tố liên quan đến bệnh nhân, quy trình phẫu thuật đề nghị, thiết bị, kỹ năng và quan trọng nhất là kinh nghiệm của bác sĩ gây mê hồi sức.

Chúng tôi xin lược dịch những điểm quan trọng của hướng dẫn nhằm cập nhật thông tin thực hành lâm sàng đến quý độc giả.

Bốn yếu tố cần cân nhắc để đưa ra quyết định và lên kế hoạch kiểm soát đường thở

1. Liệu bệnh nhân có nguy cơ gặp khó khan trong nội soi thanh quản hay đặt nội khí quản?
Các xét nghiệm thường quy dùng để xác định nguy cơ gặp khó khăn trong nội soi thanh quản trực tiếp hoặc đặt nội khí quản thường có độ nhạy và độ đặc hiệu kém. Thực tế, có nhiều nghiên cứu đã được tiến hành trên vấn đề này, tuy nhiên kết quả vẫn chưa được thống nhất và chưa đưa ra được kết luận cuối cùng. Vì vậy, việc xác định bệnh nhân có nguy cơ gặp khó khăn trong nội soi thanh quản trực tiếp và đặt nội khí quản vẫn phụ thuộc rất lớn và kinh nghiệm của bác sĩ gây mê hồi sức.

Với quy trình đánh giá kỹ lưỡng và cẩn thận, những khó khăn không lường trước vẫn có thể xảy ra, chính vì vậy, ASA đưa ra khuyến cáo cho cả 2 tình huống. Vì vậy, mặc dù con đường kiểm soát đường thở sau khi tiến hành các thủ thuật gây mê đã được lựa chọn, các phép đo lường trên đường thở vẫn nên được đánh giá để xác định kỹ thuật và các biện pháp hồi sinh đường thở phù hợp trong trường hợp có những khó khăn không lường trước được xảy ra.

2. Có thể dùng mặt nạ thở/dụng cụ kiểm soát đường thở trên thanh môn (supraglottic ventilation)?
Nếu sau quá trình đánh giá, bác sĩ gây mê hồi sức đưa ra kết luận quy trình đặt nội khí quản có thể phức tạp đối với bệnh nhân, thì việc tiến hành kiểm soát đường thở sau quá trình gây mê có thể được tiến hành sau khi được đánh giá là an toàn và khả thi. Trong các trường hợp này, kiểm soát đường thở bằng mặt nạ thở hoặc các thiết bị kiểm soát đường thở trên thanh môn có thể được cân nhắc. Trong trường hợp mặt nạ thở và các thiết bị kiểm soát đường thở trên thanh môn không được đánh giá cao, có thể cân nhắc đặt nội khí quản khi bệnh nhân tỉnh táo và tự thở.

Bác sĩ gây mê hồi sức khi đã quyết định gây mê trong những tình huống này thường phải lường trước trước các tình huống không thể đặt nội khí quản hay không thể đặt máy thở xảy ra.

3. Bệnh nhân có nguy cơ hít sặc?