[Sách Dịch] Y học Chu phẫu. Chương 19. Quản lý chu phẫu suy thận và ghép thận

SÁCH DỊCH “Y HỌC CHU PHẪU: QUẢN LÝ HƯỚNG ĐẾN KẾT QUẢ, ẤN BẢN THỨ 2”
Được dịch và chuyển thể sang tiếng Việt từ sách gốc “Perioperative Medicine: Managing for Outcome, 2nd Edition”
Dịch và chú giải: Ths.Bs. Lê Đình Sáng – Hiệu đính: Ts.Bs.Lê Nhật Huy

CHƯƠNG 19. QUẢN LÝ CHU PHẪU SUY THẬN VÀ GHÉP THẬN
Perioperative Management of Renal Failure and Renal Transplant – Holden K. Groves and H.T. Lee
Perioperative Medicine, 19, 259-275

Giới thiệu

Việc đảm bảo an toàn cho người bệnh suy thận trong giai đoạn chu phẫu tạo ra một loạt các vấn đề thách thức như bệnh đồng mắc đáng kể liên quan đến bệnh thận mạn tính (CKD), nguy cơ tổn thương thận cấp tính (AKI), quản lý lọc máu chu phẫu và thay đổi dược lý học.

Người bệnh có biểu hiện suy thận được chia thành hai nhóm riêng biệt: suy thận cấp tính và suy thận mạn tính (CRF). Mặc dù suy thận cấp tính và mạn tính là những thực thể lâm sàng riêng biệt, những tiến bộ gần đây trong dịch tễ học cho thấy mối tương tác phức tạp giữa bệnh thận có sẵn, tổn thương thận cấp tính và sự tiến triển của CKD.

SUY THẬN CẤP TÍNH

Người bệnh có thể có biểu hiện suy thận cấp tính khi đến phẫu thuật. Điều này thường xảy ra trong phẫu thuật cấp cứu hoặc người bệnh nguy kịch đến phòng mổ từ đơn vị chăm sóc tích cực. Theo truyền thống, suy thận cấp tính được phân chia theo nguyên nhân (tăng nitơ máu trước thận, tắc nghẽn đường tiết niệu sau thận và bệnh thận nội tại). Sự phân chia này hữu ích vì nó gợi ý cách tiếp cận điều trị như đặt ống thông mở thận qua da để điều trị tắc nghẽn đường tiết niệu.

Những tiến bộ trong dịch tễ học đã định hình lại hệ thống phân loại suy thận cấp tính theo mức độ tổn thương và kết quả dự kiến. Hệ thống phân loại này đã trải qua nhiều phiên bản trong những thập kỷ gần đây từ RIFLE (nguy cơ, tổn thương, suy, mất, bệnh thận giai đoạn cuối [ESRD]) đến AKIN (Mạng lưới Tổn thương Thận Cấp tính) đến KDIGO (Cải thiện Kết quả Toàn cầu về Bệnh Thận). Cả ba hệ thống đều có chung một chủ đề là tăng creatinin cơ bản hoặc giảm lượng nước tiểu đều liên quan đến kết quả bất lợi.

Hệ thống phân loại được quốc tế chấp nhận hiện nay cho AKI được cung cấp bởi KDIGO (Bảng 19.1). KDIGO giai đoạn 1 có đặc điểm là độ nhạy cao đối với AKI và giai đoạn 3 xác định những người bệnh có nguy cơ cao cần liệu pháp thay thế thận. Mặc dù mục đích chính của hệ thống phân loại KDIGO là cho nghiên cứu, nhưng nó hữu ích cho bác sĩ chu phẫu để chuẩn hóa sự hiểu biết của họ về mức độ tổn thương thận cấp tính.

Người bệnh đến phẫu thuật với suy thận cấp tính là một nhóm đặc biệt có nhiều bệnh đồng mắc và xứng đáng được chú ý đặc biệt. Một nghiên cứu lớn gần đây trên người bệnh phẫu thuật mạch máu cho thấy AKI là một chỉ báo quan trọng cho tổn thương chu phẫu ở người bệnh phẫu thuật. Việc quản lý người bệnh AKI về cơ bản giống như quản lý người bệnh CKD trong đó mục tiêu là bảo tồn chức năng thận. Các khía cạnh cụ thể của việc quản lý sẽ được thảo luận sau trong chương.