Chẩn đoán Hình ảnh Nhập môn, Ấn bản thứ 5. CHƯƠNG 16: NHẬN BIẾT CÁC VÔI HÓA BẤT THƯỜNG VÀ NGUYÊN NHÂN CỦA CHÚNG

Chẩn đoán Hình ảnh Nhập môn: Các Nguyên lý và Dấu hiệu Nhận biết, Ấn bản thứ 5
Tác giả: William Herring, MD, FACR – © 2024 Nhà xuất bản Elsevier
Ths.Bs. Lê Đình Sáng (Chủ biên Bản dịch tiếng Việt)

CHƯƠNG 16: NHẬN BIẾT CÁC VÔI HÓA BẤT THƯỜNG VÀ NGUYÊN NHÂN CỦA CHÚNG

Recognizing Abnormal Calcifications and Their Causes
William Herring, MD, FACR
Learning Radiology, 16, 171-178

Vôi hóa mô mềm có thể được tiếp cận một cách hệ thống để liên kết một nhóm các bệnh đa dạng. Mặc dù chương này chủ yếu tập trung vào các vôi hóa trong ổ bụng, các nguyên tắc và cách tiếp cận tương tự cũng được áp dụng cho vôi hóa loạn dưỡng được tìm thấy ở bất kỳ đâu trong cơ thể.

Hầu hết các vôi hóa mô mềm xảy ra trong mô đã bị bất thường. Vôi hóa như vậy được gọi là vôi hóa loạn dưỡng.

• Bản chất của hầu hết các vôi hóa có thể được xác định bằng cách kiểm tra hai đặc điểm của chúng:
  • Dạng vôi hóa của chúng
  • Vị trí giải phẫu của chúng
• CT có thể dễ dàng xác định vị trí của các vôi hóa như vậy.

CÁC DẠNG VÔI HÓA

Vôi hóa có xu hướng xảy ra theo một trong bốn dạng riêng biệt, tùy thuộc vào loại cấu trúc đã bị vôi hóa.

• Các dạng đó là:
  • Dạng viền
  • Dạng đường thẳng hoặc dạng vệt
  • Dạng lá hoặc dạng phiến
  • Dạng mây, vô định hình, hoặc bắp rang

Vôi hóa dạng Viền

Vôi hóa dạng viền ngụ ý vôi hóa đã xảy ra ở thành của một tạng rỗng. Một “tạng rỗng” trong bối cảnh này có nghĩa là một cấu trúc chứa dịch, mỡ hoặc khí và được bao bọc bởi một thành bên ngoài.

• Các ví dụ về các cấu trúc biểu hiện vôi hóa dạng viền bao gồm:
  • Nang: vôi hóa ở bất kỳ nang nào sau đây là tương đối không phổ biến.
    • Nang thận
    • Nang lách
    • Và các vị trí ngoài ổ bụng, chẳng hạn như:
      • Nang trung thất, như nang màng ngoài tim và nang phế quản (Hình 16.1)
      • Nang khoeo
  • Phình mạch
    • Phình động mạch chủ
      • Đôi khi có thể được nhận biết trên phim X-quang cột sống thắt lưng, đặc biệt là trên hình chiếu nghiêng.
      • Động mạch chủ bụng bình thường có đường kính dưới 3 cm, một phép đo thường yêu cầu cả hai thành đối diện đều có thể nhìn thấy (Hình 16.2).
    • Phình động mạch lách hoặc động mạch thận
    • Và các vị trí ngoài ổ bụng như:
      • Phình động mạch đùi
      • Phình động mạch não
  • Các tạng hình túi, chẳng hạn như túi mật hoặc bàng quang
    • Túi mật sứ
      • Thực thể không phổ biến này (được đặt tên theo hình dạng giống sứ của túi mật) xảy ra với tình trạng viêm mạn tính và ứ trệ của túi mật, có liên quan đến sỏi mật trong hơn 90% các trường hợp. Nó có thể liên quan đến tỷ lệ mắc ung thư biểu mô túi mật tăng lên (Hình 16.3).
    • Bàng quang
      • Vôi hóa thành bàng quang là một hiện tượng không phổ biến trong các bệnh như bệnh sán máng, ung thư bàng quang và lao.

Hình 16.1 Nang màng ngoài tim vôi hóa. Có một vôi hóa dạng viền (mũi tên) xác định cấu trúc chứa vôi hóa là dạng nang hoặc dạng túi. Vị trí của vôi hóa là lý tưởng cho một nang màng ngoài tim. Nang màng ngoài tim hầu như luôn xảy ra ở bên phải và thường không có triệu chứng, được phát hiện khi chụp X-quang ngực vì một lý do khác.