Chẩn đoán Hình ảnh Nhập môn, Ấn bản thứ 5. CHƯƠNG 23: Nhận biết Chấn thương Hệ xương

Chẩn đoán Hình ảnh Nhập môn: Các Nguyên lý và Dấu hiệu Nhận biết, Ấn bản thứ 5
Tác giả: William Herring, MD, FACR – © 2024 Nhà xuất bản Elsevier
Ths.Bs. Lê Đình Sáng (Chủ biên Bản dịch tiếng Việt)

CHƯƠNG 23: Nhận biết Chấn thương Hệ xương
Recognizing Trauma to the Bony Skeleton
William Herring, MD, FACR
Learning Radiology, 23, 283-300

Nhận biết Gãy xương cấp tính

Việc nhận biết một ổ gãy xương dường như có một sức hấp dẫn nhất định đối với nhiều người. Đây là một chủ đề yêu thích của những người mới học chẩn đoán hình ảnh, có lẽ vì chúng rất phổ biến và có vẻ đơn giản. Trong chương này, chúng tôi sẽ hướng dẫn bạn cách nhận biết một ổ gãy xương, mô tả nó, gọi tên nó, và tránh bỏ sót nó.

Gãy xương là sự gián đoạn tính liên tục của toàn bộ hoặc một phần vỏ xương.

• Nếu vỏ xương bị gãy xuyên suốt, được gọi là gãy hoàn toàn.
• Nếu chỉ một phần của vỏ xương bị gãy, được gọi là gãy không hoàn toàn. Gãy xương không hoàn toàn có xu hướng xảy ra ở những xương có tính đàn hồi cao hơn, chẳng hạn như ở trẻ em hoặc ở người lớn mắc các bệnh làm mềm xương như bệnh Paget (xem Chương 21).
• Các ví dụ về gãy xương không hoàn toàn ở trẻ em là gãy cành tươi, chỉ liên quan đến một phần chứ không phải toàn bộ vỏ xương, và gãy torus (gãy lún vỏ xương), là tình trạng lún ép của vỏ xương (Hình 23.1).

Hình 23.1 Gãy cành tươi và Gãy lún vỏ xương (Torus). (A) Có một ổ gãy cành tươi (mũi tên liền) chỉ liên quan đến phần vỏ xương cong lồi của xương chày, nhưng không phải toàn bộ vỏ xương (mũi tên đứt nét). Xương mác bị cong vào trong, nhưng không xác định được sự gãy vỡ vỏ xương. (B) Gãy lún vỏ xương được đặc trưng bởi sự phồng lên của vỏ xương (mũi tên). F, Xương mác; T, Xương chày.

Các đặc điểm hình ảnh của gãy xương cấp tính

• Đường gãy, khi được nhìn ở hướng tối ưu, có xu hướng đen hơn (thấu quang hơn) so với các đường khác thường thấy trong xương, chẳng hạn như các kênh dinh dưỡng (Hình 23.2A).

Hình 23.2 Kênh dinh dưỡng (Nutrient Canal) so với Gãy xương. (A) Đây là một kênh dinh dưỡng (mũi tên). Lưu ý kênh dinh dưỡng có bờ xơ cứng (trắng hơn) khi nó đi qua vỏ xương. (B) Đây là một ổ gãy xương thực sự (mũi tên) ở một bệnh nhân khác. Các đường gãy đen hơn và đi qua cả vỏ xương và khoang tủy. Các bờ của một ổ gãy có xu hướng lởm chởm và không đều.

• Có thể có sự gián đoạn đột ngột của vỏ xương, đôi khi liên quan đến sự gập góc đột ngột của đường viền xương vốn trơn láng (Hình 23.2B).
• Các đường gãy có xu hướng tương đối thẳng nhưng ở những nơi chúng đổi hướng, sự thay đổi này có góc nhọn hơn so với bất kỳ đường tự nhiên nào (chẳng hạn như sụn tăng trưởng) (Hình 23.3).