Siêu âm Đa tham số trong Đánh giá Bệnh lý Gan Lan tỏa. CHƯƠNG KẾT. SIÊU ÂM ĐA THAM SỐ TRONG ĐÁNH GIÁ BỆNH LÝ GAN MẠN TÍNH

SIÊU ÂM ĐA THAM SỐ TRONG ĐÁNH GIÁ BỆNH LÝ GAN LAN TOẢ – PHƯƠNG PHÁP TIẾP CẬN THỰC TẾ
Biên tập viên chính: R. Graham Barr, Giovanna Ferraioli MD – NXB Elsevier
Biên dịch & Chú giải: Ths.Bs. Lê Đình Sáng
Xuất bản trực tuyến duy nhất trên các website yhoclamsang.net – sachyhoc.com bởi THƯ VIỆN MEDIPHARM. 

CHƯƠNG CUỐI. KẾT LUẬN (SIÊU ÂM ĐA THAM SỐ TRONG ĐÁNH GIÁ BỆNH LÝ GAN MẠN TÍNH)

Conclusions: multiparametric ultrasound for the work-up of chronic liver disease
Giovanna Ferraioli; Richard G. Barr
Multiparametric Ultrasound for the Assessment of Diffuse Liver Disease, CHAPTER 14, 237-242

TỔNG QUAN

Bệnh lý gan mạn tính (Chronic Liver Disease – CLD) là nguyên nhân hàng đầu gây bệnh suất (Morbidity) và tử suất (Mortality) trên toàn thế giới, mức độ nghiêm trọng của vấn đề này đã được thảo luận đầy đủ trong Chương 1. Hiện nay, y học đã có các phương pháp điều trị hiệu quả cho bệnh gan do virus viêm gan B hoặc C, và tỷ lệ mắc mới (Incidence) của các căn nguyên này dự kiến sẽ tiếp tục giảm theo thời gian. Tuy nhiên, Bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu (Nonalcoholic Fatty Liver Disease – NAFLD) đang trở thành vấn đề toàn cầu với tỷ lệ mắc mới được dự báo sẽ gia tăng nhanh chóng. Phương pháp điều trị duy nhất vào thời điểm này vẫn là thay đổi lối sống.

Siêu âm (Ultrasound – US) B-mode đóng vai trò chủ đạo trong các phương tiện chẩn đoán hình ảnh đối với Bệnh lý gan mạn tính (CLD). Nhờ tính sẵn có rộng rãi, khả năng lặp lại, chi phí thấp, hiệu quả kinh tế cao và không gây phơi nhiễm bức xạ ion hóa, siêu âm thường là phương thức chẩn đoán hình ảnh đầu tay để đánh giá bệnh lý gan. Ở những bệnh nhân mắc Bệnh lý gan mạn tính (CLD) giai đoạn tiến triển, nhiều hiệp hội khoa học khuyến cáo chương trình tầm soát Ung thư biểu mô tế bào gan (Hepatocellular Carcinoma – HCC) bằng siêu âm B-mode mỗi 6 tháng, có hoặc không kèm xét nghiệm Alpha-fetoprotein.

Tuy nhiên, ngay cả khi kết hợp với Doppler, siêu âm B-mode vẫn chưa đủ năng lực để định danh đầy đủ các tổn thương gan khu trú (Focal Liver Lesions – FLLs). Siêu âm có chất tương phản (Contrast-Enhanced Ultrasound – CEUS) cung cấp thông tin về tưới máu mô và cho phép chẩn đoán phân biệt xuất sắc các tổn thương gan khu trú dựa trên các kiểu ngấm thuốc thì động mạch (Arterial Phase Enhancement Patterns) cũng như đánh giá thời điểm và cường độ thải thuốc (Wash-out). Phương pháp này có độ chính xác tương đương với Chụp cắt lớp vi tính (Computed Tomography – CT) và Chụp cộng hưởng từ (Magnetic Resonance Imaging – MRI), vốn là những phương pháp hình ảnh đã được thiết lập để chẩn đoán xác định các tổn thương này. Hệ thống Dữ liệu và Báo cáo Hình ảnh Gan bằng Siêu âm có chất tương phản (CEUS LI-RADS) cung cấp một phương pháp luận chi tiết để đặc tả các tổn thương gan khu trú ở bệnh nhân mắc Bệnh lý gan mạn tính (CLD).

Siêu âm Doppler kết hợp với B-mode có thể hỗ trợ chẩn đoán Tăng áp lực tĩnh mạch cửa (Portal Hypertension – PH). Các thông số Doppler, đặc biệt tại tĩnh mạch cửa, có mối tương quan với tình trạng tăng áp lực tĩnh mạch cửa và từng được sử dụng rộng rãi trong quá khứ; tuy nhiên, chúng chỉ đại diện cho các dấu hiệu bổ sung và cần được tích hợp với dữ liệu khác thay vì sử dụng độc lập để chẩn đoán. Sự hiện diện của các dấu hiệu điển hình có thể giúp chẩn đoán xác định, nhưng sự vắng mặt của chúng không giúp loại trừ bệnh. Các phương pháp định lượng Tăng áp lực tĩnh mạch cửa (PH) mới hơn đang được đánh giá nhưng tính đến đầu năm 2022 vẫn đang ở giai đoạn nghiên cứu.

Trong vài năm qua, các kỹ thuật dựa trên nền tảng siêu âm khác đã được giới thiệu, mở ra khả năng áp dụng phương pháp tiếp cận đa tham số (Multiparametric Approach) để đánh giá bệnh lý gan lan tỏa.