Nội tiết học Bà mẹ – Thai Nhi và Sơ Sinh (Ấn bản thứ 2, 2026). CHƯƠNG 4. SINH LÝ TUYẾN GIÁP TRONG THỜI KỲ MANG THAI, HẬU SẢN VÀ CHO CON BÚ

Nội tiết học Bà mẹ – Thai Nhi và Sơ Sinh: Sinh Lý, Sinh Lý Bệnh và Xử Trí Lâm Sàng (Ấn bản thứ 2, 2026). 
Dịch và Chú giải tiếng Việt: Ths.Bs. Lê Đình Sáng
Maternal-Fetal and Neonatal Endocrinology: Physiology, Pathophysiology, and Clinical Management, 2nd Edition
Imprint: Academic Press. Editors: Christopher S. Kovács, Cheri L. Deal.
Ấn bản tiếng Việt của cuốn sách này là một dự án phi lợi nhuận, được xuất bản duy nhất trên các website yhoclamsang.net và sachyhoc.com của THƯ VIỆN MEDIPHARM.

CHƯƠNG 4. SINH LÝ TUYẾN GIÁP TRONG THỜI KỲ MANG THAI, HẬU SẢN VÀ CHO CON BÚ

Kirsten E. Salmeen và Ingrid J. Block Kurbisch

Khoa Phụ Sản, Kaiser Permanente, San Francisco, CA, Hoa Kỳ; Khoa Nội, Trường Đại học California, San Francisco, CA, Hoa Kỳ; Khoa Phụ Sản, Trường Đại học California, San Francisco, CA, Hoa Kỳ

Thyroid Physiology during Pregnancy, Postpartum, and Lactation
Maternal-Fetal and Neonatal Endocrinology, Chapter 4, 55-62

4.1 Giới Thiệu

Tuyến giáp phải thích nghi nhanh chóng sau khi thụ thai (conception) để đáp ứng sự gia tăng đột ngột của các nhu cầu chuyển hóa và cung cấp hormone tuyến giáp cho thai nhi đang phát triển. Một phản ứng tuyến giáp thích hợp ngay sau khi thụ thai là một trong những sự thích nghi sinh lý quan trọng nhất đối với thai kỳ, và những thay đổi về chức năng tuyến giáp có thể được quan sát thấy ở giai đoạn rất sớm của thai kỳ (ngay trong tháng đầu tiên). Bên cạnh các chức năng khác, hormone tuyến giáp rất cần thiết để tạo ra những thay đổi về cung lượng tim và thể tích máu, dự trữ chất béo, chuyển hóa cholesterol, và sự tổng hợp các hormone tuyến yên – tất cả đều trải qua những biến đổi mạnh mẽ trong suốt thai kỳ. Hơn nữa, trong 18 tuần đầu của thai kỳ cho đến khi tuyến giáp của chính thai nhi bắt đầu hoạt động, phôi thai/thai nhi hoàn toàn phụ thuộc vào hormone tuyến giáp của người mẹ để thúc đẩy các hoạt động chuyển hóa (quan trọng nhất là sự phát triển của sợi trục thần kinh, quá trình myelin hóa, và sự biệt hóa tế bào bên trong não và hệ thần kinh trung ương).

Các thay đổi sinh lý bình thường và nguyên phát về chức năng tuyến giáp xảy ra sau khi thụ thai bao gồm sự gia tăng đáng kể của TBG; sự gia tăng đáng kể của T3 và T4 toàn phần, đòi hỏi nồng độ iod đầy đủ để sản xuất; và sự sụt giảm TSH, hay thyrotropin, trong Ba tháng đầu thai kỳ. Những thay đổi này được thúc đẩy bởi sự gia tăng nồng độ estrogen và sự hiện diện của hCG, một loại hormone có cấu trúc rất giống với TSH và do đó có hoạt tính yếu tương tự TSH.

Đối với các nhân viên y tế chăm sóc phụ nữ mang thai, kiến thức về những thay đổi sinh lý bình thường của chức năng tuyến giáp là yếu tố bắt buộc để tránh việc chẩn đoán quá mức bệnh cường giáp (hyperthyroidism) hoặc bỏ sót chẩn đoán suy giáp dưới lâm sàng (subclinical hypothyroidism), cả hai đều là những sai lầm thường gặp ở các bác sĩ không nắm rõ chức năng tuyến giáp bình thường trong thai kỳ. Những sai sót như vậy có thể gây ra sự lo lắng không đáng có cho bệnh nhân và gia đình họ, và hoàn toàn có thể dễ dàng tránh được bằng cách hiểu rõ phản ứng bình thường của tuyến giáp trong thai kỳ.

4.2 Thai Kỳ