Hội chứng Cushing – Lịch Sử, Chẩn đoán và Điều trị. CHƯƠNG 17. HỘI CHỨNG CUSHING TRONG THAI KỲ

Hội chứng Cushing – Lịch Sử, Chẩn đoán và Điều trị, ấn bản 2026.
Dịch và chú giải: Ths.Bs. Lê Đình Sáng
Tác giả: J. Poirier, L. Martel-Duguech, I. Bourdeau và A. Lacroix. (C) 2026 Nhà xuất bản Elsevier. Bảo lưu mọi quyền.

Bản dịch của cuốn sách được xuất bản trực tuyến vì mục đích phi lợi nhuận duy nhất trên các website yhoclamsang.net & sachyhoc.com của Thư viện Medipharm.

CHƯƠNG 17. HỘI CHỨNG CUSHING TRONG THAI KỲ

Maria Sotiria Bompoula^1,2 và Sophia Kalantaridou^1,2

¹ Khoa Phụ Sản 3, Bệnh viện Attikon, Trường Y, Đại học Quốc gia và Kapodistrian Athens, Athens, Hy Lạp; ² Đơn vị Nội tiết Sinh sản, Khoa Phụ Sản 3, Bệnh viện Attikon, Trường Y, Đại học Quốc gia và Kapodistrian Athens, Athens, Hy Lạp

Giới Thiệu

Hội chứng Cushing nội sinh (Endogenous Cushing’s syndrome) rất hiếm gặp với tỷ lệ mắc mới là 1,8-3,2 ca trên một triệu người mỗi năm. Việc mang thai ở phụ nữ mắc hội chứng Cushing là không phổ biến với ít hơn 250 ca được báo cáo trong y văn. Tình trạng tăng cortisol máu (hypercortisolemia) và tăng nội tiết tố nam androgen (hyperandrogenism) ức chế trục dưới đồi – tuyến yên – buồng trứng và làm suy yếu quá trình phát triển nang noãn cũng như sự rụng trứng, dẫn đến rối loạn kinh nguyệt và vô sinh. Việc chẩn đoán gặp nhiều thách thức vì thai kỳ và hội chứng Cushing có thể có những biểu hiện lâm sàng và thay đổi tương tự nhau, chẳng hạn như mệt mỏi, tăng cân, tăng huyết áp và tăng cortisol máu. Tuy nhiên, do hội chứng Cushing dẫn đến các biến chứng nghiêm trọng cho thai nhi và bà mẹ, việc chẩn đoán và điều trị chính xác, kịp thời là vô cùng quan trọng.

Những Thay Đổi Nội Tiết Tố Của Trục Dưới Đồi-Tuyến Yên-Tuyến Thượng Thận Trong Thai Kỳ

Mang thai là một trạng thái tăng cortisol máu sinh lý do những thay đổi nội tiết tố ở trục dưới đồi – tuyến yên – tuyến thượng thận. Tình trạng này được đặc trưng bởi sự gia tăng nồng độ hormone giải phóng corticotropin (corticotropin-releasing hormone – CRH), hormone hướng vỏ thượng thận (adrenocorticotropic hormone – ACTH) và cortisol.

Ở những phụ nữ không mang thai, CRH chủ yếu được sản xuất bởi vùng dưới đồi nhưng cũng đã được phát hiện ở buồng trứng. Trong thai kỳ, nhau thai cũng tiết ra CRH mạnh mẽ hơn vào ba tháng giữa và ba tháng cuối thai kỳ. Hơn nữa, sự gia tăng protein gắn kết CRH (CRH-binding protein) cũng được ghi nhận. CRH có nguồn gốc từ nhau thai, có cấu trúc phân tử giống hệt với dạng do vùng dưới đồi tiết ra, kích thích tuyến yên và tuyến thượng thận của người mẹ sản xuất ra ACTH và cortisol tương ứng. Nồng độ CRH trong huyết tương tăng gấp 1000 lần khi tuổi thai tiến triển với mức đỉnh điểm là 4000 pg/mL ở tuần thai thứ 40 và trở về mức bình thường của người không mang thai trong vòng 24 giờ sau khi sinh.