U Tân sinh Đường mật, ấn bản 2026. CHƯƠNG 2. CÁC YẾU TỐ NGUY CƠ VÀ BỆNH CẢNH LÂM SÀNG CỦA UNG THƯ ĐƯỜNG MẬT

U Tân sinh Đường mật, ấn bản 2026 (Biliary Tract Neoplasms, First Edition) – (C) 2026 Nhà xuất bản Elsevier.
Chủ biên: GS.TS.BS. Timothy M. Pawlik, GS.TS.BS.Shishir K. Maithel
Biên dịch: Ths.Bs. Lê Đình Sáng, Ths.Bs. Nguyễn Viết Bình, Ts.BS. Nguyễn Văn Đăng, TS.BS. Nguyễn Huy Toàn, TS.BS. Nguyễn Văn Thuỷ, Ts.BS. Nguyễn Hải Hoàng, BSCKII. Trần Huy Kính, Ths.Bs. Nguyễn Ngọc Tuấn Anh

U TÂN SINH ĐƯỜNG MẬT (Biliary Tract Neoplasms)

CHƯƠNG 2. CÁC YẾU TỐ NGUY CƠ VÀ BỆNH CẢNH LÂM SÀNG CỦA UNG THƯ ĐƯỜNG MẬT

Mohammad Saeid Rezaee-Zavareh (a) và Ju Dong Yang (b,c,d)

a Trung tâm Bệnh lý Gan Trung Đông (MELD), Tehran, Iran. b. Phân khoa Tiêu hóa và Gan mật Karsh, Trung tâm Y tế Cedars-Sinai, Los Angeles, CA, Hoa Kỳ. c. Trung tâm Ghép tạng Toàn diện, Trung tâm Y tế Cedars-Sinai, Los Angeles, CA, Hoa Kỳ. d. Viện Ung thư Toàn diện Samuel Oschin, Trung tâm Y tế Cedars-Sinai, Los Angeles, CA, Hoa Kỳ.

2.1 Các Yếu Tố Nguy Cơ Của Ung Thư Đường Mật

2.1.1 Giới thiệu

Nhiều yếu tố đã được chứng minh là có liên quan đến ung thư đường mật (biliary tract cancers), trong đó một số được xem là yếu tố nguy cơ, trong khi những yếu tố khác lại được báo cáo là có tác dụng bảo vệ. Các yếu tố này có tác động đa dạng lên toàn bộ phổ bệnh của ung thư đường mật, cũng như các phân tuýp cụ thể bao gồm ung thư biểu mô đường mật trong gan (intrahepatic cholangiocarcinoma) hoặc ngoài gan (extrahepatic cholangiocarcinoma), ung thư túi mật (gallbladder cancer), hoặc ung thư bóng Vater (ampulla of Vater cancers). Trong chương này, chúng tôi phân loại các yếu tố này thành tám nhóm chính: Rối loạn đường mật, bệnh gan mạn tính, nhiễm trùng mạn tính, bệnh tự miễn, rối loạn di truyền, thuốc, đa hình biến thể gen liên quan đến ung thư biểu mô túi mật, và hệ vi sinh vật ruột và đường mật (gut and biliary microbiome). Chúng tôi đã cung cấp một bản tóm tắt về một số yếu tố nguy cơ quan trọng liên quan đến ung thư đường mật (Bảng 2.1). Mặc dù một số yếu tố nhất định, chẳng hạn như nhiễm virus viêm gan mạn tính, có thể xếp vào nhiều nhóm, chúng tôi đã tổ chức các yếu tố này thành các phần riêng biệt nhằm mục đích trình bày rõ ràng. Các yếu tố khác liên quan đến lối sống, bao gồm hút thuốc lá và uống rượu, cũng như các yếu tố nguy cơ chuyển hóa như đái tháo đường, béo phì, và hội chứng chuyển hóa, cùng với các yếu tố môi trường và nghề nghiệp, được thảo luận trong một chương riêng biệt.

Bảng 2.1 Các yếu tố nguy cơ quan trọng ảnh hưởng đến sự phát triển của ung thư đường mật.