Cẩm nang Chăm sóc tích cực của OH, ấn bản thứ 9, 2026. CHƯƠNG 120 (HẾT). AN THẦN VÀ QUẢN LÝ ĐAU TRONG CHĂM SÓC TÍCH CỰC

Cẩm nang Chăm sóc tích cực của OH, ấn bản thứ 9, 2026. Chủ biên: Jonathan M. Handy, Bala Venkatesh. (C) 2026 NXB ELSEVIER.
Dịch và chú giải: BS LÊ ĐÌNH SÁNG. Cuốn sách này được dịch và xuất bản trực tuyến vì mục đích học thuật, phi lợi nhuận, duy nhất trên các nền tảng yhoclamsang.net & sachyhoc.com của THƯ VIỆN MEDIPHARM. Bản quyền thuộc về Nhà xuất bản ELSEVIER và các tác giả.

CHƯƠNG CUỐI (120). AN THẦN VÀ QUẢN LÝ ĐAU TRONG CHĂM SÓC TÍCH CỰC

Sedation and pain management in intensive care
Luke Torre; Elizabeth T. Tran

Oh’s Intensive Care Manual, 120, 1356-1366

Mặc dù thuốc an thần và giảm đau được sử dụng rộng rãi tại đơn vị chăm sóc tích cực (Intensive Care Unit – ICU), mục tiêu của liệu pháp này vẫn chưa được thiết lập rõ ràng. Khởi nguồn từ chuyên ngành gây mê, các đơn vị ICU trước đây thường duy trì tình trạng gây mê toàn thân cho người bệnh, bao gồm việc làm liệt cơ vân và áp dụng các chế độ thông khí kiểm soát. Quá trình này được duy trì cho đến khi bệnh lý nền thuyên giảm. An thần và giảm đau từng được xem là liệu pháp hỗ trợ bắt buộc trong quá trình quản lý người bệnh nặng.

Việc kết hợp giữa các thuốc opioid và benzodiazepine thường được áp dụng nhằm mang lại hiệu quả “an thần” trong ICU. Vì bản thân thuốc giảm đau opioid liều cao có thể gây ra tác dụng an thần đáng kể và có tính hiệp đồng với các thuốc an thần khác, nên ranh giới phân biệt giữa an thần và giảm đau thường trở nên lu mờ.

An Thần

Tư duy về thực hành an thần tại các ICU đã có bước chuyển mình mang tính mô hình trong suốt 30 năm qua. Sự thay đổi này xuất phát từ một loạt các yếu tố, đáng chú ý nhất là:

• Sự cải tiến của công nghệ máy thở và các chế độ thông khí cho phép người bệnh hô hấp đồng thì và tự thở (synchronised and spontaneous respiration).
• Sự tiến bộ trong lĩnh vực phát triển thuốc, tạo ra những nhóm thuốc có đặc tính dược động học cho phép chuẩn độ liều (titration) nhanh chóng, đồng thời đặc tính dược lực học cũng ít gây tác dụng phụ hơn.
• Sự phát triển và việc đưa vào áp dụng các hệ thống chấm điểm an thần trong thực hành lâm sàng tại ICU.
• Việc ngày càng gia tăng sử dụng các kỹ thuật như mở khí quản qua da, thông khí nhân tạo không xâm nhập và liệu pháp oxy lưu lượng cao qua mũi cho những người bệnh cần hỗ trợ hô hấp.
• Nhận thức sâu sắc hơn về bệnh lý đa dây thần kinh và bệnh lý cơ do bệnh nặng (critical illness polyneuropathy and myopathy) cùng với các yếu tố nguy cơ liên quan.
• Sự tách biệt và phát triển chuyên sâu của đội ngũ bác sĩ hồi sức tích cực so với các chuyên ngành y khoa khác.
• Những bằng chứng nghiên cứu chất lượng cao đang ngày càng củng cố nền tảng thực hành trong lĩnh vực an thần và giảm đau tại ICU.
• Áp lực kinh tế và nhu cầu ngày càng gia tăng đối với các nguồn lực chăm sóc tích cực vốn luôn hữu hạn.

Hiện nay, việc chỉ định thuốc an thần cho người bệnh nặng cần hướng tới một hoặc nhiều mục đích sau:

• Đóng vai trò như một phương pháp điều trị cho các bệnh lý như co giật, tăng áp lực nội sọ, hội chứng serotonin (serotonin syndrome) và hội chứng cai rượu (alcohol withdrawal).
• Giúp người bệnh dung nạp tốt hơn với các can thiệp hồi sức như đặt ống nội khí quản, thông khí cơ học và hạ thân nhiệt chủ động.
• Làm giảm mức tiêu thụ oxy của cơ thể thông qua việc giảm sự thức tỉnh, giảm hoạt động và giảm lo âu ở người bệnh.
• Đảm bảo an toàn cho chính người bệnh và nhân viên y tế khi xử trí các trường hợp sảng kích động (hyperactive delirium).
• An thần phục vụ các thủ thuật y khoa.
• Chăm sóc giảm nhẹ (palliation).

Đối với nhân viên y tế, việc an thần cho người bệnh tại ICU là một phần không thể thiếu, thể hiện sự quan tâm và lòng trắc ẩn dành cho những trường hợp bệnh nặng. Lợi ích dự kiến của các thuốc an thần bao gồm: