Bài giảng nhi khoa: Nhiễm trùng nhi khoa

ThS. BS. Nguyễn Đức Toàn

GIỚI THIỆU

Giai đoạn chu sinh mặc dù có nhiều ý kiến khác nhau về mốc thời gian nhưng định nghĩa được chấp nhận rộng rãi nhất hiện nay là bắt đầu từ tuần thứ 28 của thai kỳ cho đến ngày thứ 28 sau khi sinh ^[25].

Giai đoạn sơ sinh được định nghĩa là giai đoạn bắt đầu từ lúc sinh đến ngày thứ 28 sau khi sinh. Đây là giai đoạn chuyển tiếp cực kỳ quan trọng giữa môi trường bên trong và bên ngoài tử cung ^[7,18].

Nhiễm trùng sơ sinh là bệnh lý nhiễm trùng xảy ra trong giai đoạn sơ sinh với tác nhân gây bệnh mắc phải trước, trong và sau khi sinh. Đôi khi khái niệm này được mở rộng và bao gồm cả một số bệnh cảnh nhiễm trùng khởi phát chậm xảy ra ngay sau giai đoạn sơ sinh. Nhiễm trùng sơ sinh là một trong bốn nguyên nhân hàng đầu gây tử vong (42%) ở trẻ sơ sinh bên cạnh sanh ngạt (31,7%), dị tật bẩm sinh (16%) và sanh non (10,3%) ^[26].

MỘT SỐ ĐỊNH NGHĨA

Nhiễm khuẩn huyết sơ sinh (neonatal sepsis) là một hội chứng lâm sàng ở trẻ ≤ 28 ngày tuổi; bao gồm các triệu chứng nhiễm khuẩn hệ thống và/hoặc nhiễm khuẩn khu trú; do tác nhân gây bệnh là vi khuẩn hiện diện trong máu ^[7,18].

Nhiễm khuẩn huyết sơ sinh khởi phát sớm (early onset sepsis) được định nghĩa là khi các triệu chứng nhiễm khuẩn khởi phát trong vòng những ngày đầu sau khi sinh. Có nhiều ý kiến khác nhau về độ tuổi khởi phát. Một số chuyên gia định nghĩa nhiễm khuẩn huyết sơ sinh khởi phát sớm là nhiễm khuẩn huyết khởi phát ở thời điểm ≤ 72 giờ tuổi.

Trong khi đó, nhiều ý kiến khác định nghĩa nhiễm khuẩn huyết sơ sinh khởi phát sớm là nhiễm khuẩn có các triệu chứng khởi phát < 7 ngày tuổi ^[7,18].

Nhiễm khuẩn huyết sơ sinh khởi phát muộn (late onset sepsis) một số chuyên gia định nghĩa nhiễm khuẩn huyết sơ sinh khởi phát muộn là nhiễm khuẩn huyết khởi phát ở thời điểm > 72 giờ tuổi. Trong khi đó, nhiều ý kiến khác định nghĩa nhiễm khuẩn huyết sơ sinh khởi phát muộn là nhiễm khuẩn có các triệu chứng khởi phát ≥ 7 ngày tuổi và kéo dài đến 3 tháng tuổi ^[7,18].

Nhiễm khuẩn huyết sơ sinh khởi phát rất muộn (late, late onset sepsis) đã được báo cáo, là nhiễm khuẩn có các triệu chứng khởi phát > 3 tháng tuổi, hay gặp ở trẻ sinh non và rất khó phát hiện cũng như theo dõi ^[7].

Nhiễm trùng bệnh viện sơ sinh (neonatal nosocomial infections) Theo Trung tâm kiểm soát và phòng ngừa bệnh tật (CDC), nhiễm trùng bệnh viện sơ sinh được định nghĩa là bất cứ tình trạng nhiễm trùng nào không hiện diện hoặc ủ bệnh ở thời điểm trẻ sơ sinh nhập viện, mà mắc phải trong quá trình nằm viện hoặc đến 48 giờ sau khi xuất viện; và ngoại trừ những trường hợp nhiễm trùng bào thai do TORCH (toxoplasmosis; những tác nhân khác như giang mai, HIV, HBV; rubella; cytomegalovirus, herpes simplex virus) ^[8].