Trật khớp vai tái diễn

PGS.TS. Hà Hoàng Kiệm, BV103, HVQY.

1. Đại cương

1.1. Sơ lược giải phẫu khớp vai

Khớp vai là khớp có tầm vận động rộng nhất so với các khớp khác trong cơ thể, nhờ đó hoạt động của tay được linh hoạt. Trong quá trình tiến hóa, con người đi bằng hai chân ở tư thế đứng thẳng, hai tay được tự do, khớp vai cũng tiến hóa để phù hợp với hoạt động linh hoạt của chi trên. Do đó, ngoài khớp ổ chảo – cánh tay là khớp nối giữa đầu trên xương cánh tay với xương bả vai, hoạt động chức năng của khớp vai còn có sự tham gia của 4 khớp khác, trong đó chỉ có 3 khớp có cấu trúc khớp thực thụ (khớp giải phẫu), còn hai khớp không có cấu trúc của một khớp thực thụ mà nó được gọi là khớp vì có chức năng như một khớp (khớp chức năng). Như vậy hoạt động của khớp vai là sự phối hợp của 5 khớp, bao gồm:

– Khớp ổ chảo – cánh tay (khớp giải phẫu). Khi nói tới khớp vai, người ta thường ám chỉ khớp này. Khớp được tạo bởi ổ chảo của xương bả vai và lồi cầu của đầu trên xương cánh tay.

– Khớp bả vai – lồng ngực (khớp chức năng): được tạo bởi xương bả vai và mặt sau của lồng ngực.

– Khớp trên vai: được tạo bởi đầu trên xương cánh tay với cung cùng – quạ (khớp chức năng).

– Khớp cùng – đòn (khớp giải phẫu): được tạo bởi mỏm cùng của xương bả vai và đầu ngoài xương đòn.

– Khớp ức – đòn (khớp giải phẫu): được tạo bởi góc trên ngoài cán xương ức và đầu trong xương đòn.

Hoạt động chức năng của khớp vai là sự phối hợp hoạt động của 5 khớp trên, giúp cho tầm hoạt động chức năng của khớp vai rất rộng và linh hoạt. Bất kỳ tổn thương chức năng của một khớp nào trong các khớp trên đều ảnh hưởng tới hoạt động chức năng của khớp vai.