Sổ tay Nhi khoa Harriet Lane – Bệnh viện Johns Hopkins, 24e, 2026. CHƯƠNG 2. CHẤN THƯƠNG

SỔ TAY NHI KHOA HARRIET LANE – BỆNH VIỆN JOHNS HOPKINS (ẤN BẢN 24, 2026)
Chủ biên:Tolulope Fatola, Jillian Heckman, and Nathaniel J. Silvestri | Dịch và chú giải: Bs Lê Đình Sáng.
Bản dịch được chia sẻ hoàn toàn vì mục đích phi lợi nhuận. Nghiêm cấm thương mại hoá bản dịch của cuốn sách này dưới bất kỳ hình thức nào.

CHƯƠNG 2. CHẤN THƯƠNG

Traumatic Injuries
Ellie McNulty, MD

Harriet Lane Handbook, The, Chapter 2, 36-64.e3

I. CÁC THÀNH PHẦN CỦA ĐÁNH GIÁ CHẤN THƯƠNG

A. Khảo sát ban đầu (Primary Survey)

1. Khảo sát ban đầu bao gồm việc đánh giá theo trình tự ABCDE: đường thở (airway), hô hấp (breathing), tuần hoàn (circulation), thần kinh (disability), bộc lộ toàn thân (exposure).

a. Nếu bệnh nhân có tổn thương chảy máu ồ ạt (exsanguinating injury), hãy cầm máu bằng cách ép trực tiếp lên vết thương, nhét gạc vào vết thương, hoặc sử dụng garô.

b. Đường thở (Airway):

(1) Đánh giá xem bệnh nhân có thể tự duy trì đường thở hay không, đường thở có thông thoáng không, có dấu hiệu tắc nghẽn hay không, và có chấn thương đầu/cổ hay không.

c. Hô hấp (Breathing):

(1) Đánh giá nỗ lực thở và đánh giá nhu cầu thiết lập đường thở nhân tạo y tế, chọc kim giải áp màng phổi (needle decompression), đặt ống dẫn lưu màng phổi (chest tube), hoặc thông khí bằng cách bóp bóng qua mặt nạ (bag-valve-mask ventilation). Nếu bệnh nhân không tự thở, cần đảm bảo kỹ thuật bóp bóng qua mặt nạ được thực hiện đúng và mặt nạ áp sát kín vào mặt. Nếu không thành công, hãy đánh giá lại độ kín của mặt nạ và tư thế của bệnh nhân, đồng thời sử dụng máy đo áp lực CO2 cuối kỳ thở ra (end-tidal CO2) nếu có thể.

d. Tuần hoàn (Circulation):

(1) Đánh giá các dấu hiệu của tình trạng sốc và chảy máu.

(2) Thiết lập đường truyền: Đặt hai đường truyền tĩnh mạch (intravenous lines) kích thước lớn (kim luồn cỡ 18 hoặc 16 gauge [G] nếu có); hoặc có thể sử dụng đường truyền nội tủy (intraosseous access).

(3) Đánh giá mạch, dấu hiệu sinh tồn, và nhu cầu hồi sức dịch truyền và/hoặc truyền chế phẩm máu.

e. Thần kinh (Disability):

(1) Đánh giá tình trạng thần kinh.

(2) Tính điểm Thang điểm Hôn mê Glasgow (Glasgow Coma Scale score) (xem Chương 1): “đặt nội khí quản khi điểm số dưới 8”.

(3) Xác định cơ chế gây ra chấn thương.