Bệnh lý Thần kinh Đái tháo đường. CHƯƠNG 21 (HẾT). CÁC ĐẶC ĐIỂM LÂM SÀNG TẠI GIƯỜNG BỆNH VÀ CÁC NGHIÊN CỨU ỨNG DỤNG SƠ LƯỢC VỀ BỆNH ĐA DÂY THẦN KINH ĐÁI THÁO ĐƯỜNG

Bệnh lý Thần kinh Đái tháo đường (Diabetic Neuropathy) – Ấn bản 2022
Chủ biên: Mitra Tavakoli – Nhà xuất bản: Elsevier
Biên dịch và Chú giải: THS.BS. LÊ ĐÌNH SÁNG
Xuất bản trực tuyến duy nhất trên các website của Thư viện Medipharm: yhoclamsang.net – sachyhoc.com

CHƯƠNG 21. CÁC ĐẶC ĐIỂM LÂM SÀNG TẠI GIƯỜNG BỆNH VÀ CÁC NGHIÊN CỨU ỨNG DỤNG SƠ LƯỢC VỀ BỆNH ĐA DÂY THẦN KINH ĐÁI THÁO ĐƯỜNG

Brendan N. Putko và Douglas W. Zochodne
Phân khoa Thần kinh, Khoa Nội và Viện Khoa học Thần kinh và Sức khỏe Tâm thần, Đại học Alberta, Edmonton, Canada

Bedside clinical features and translational snapshots of diabetic polyneuropathy
Diabetic Neuropathy, Chapter 21, 349-365

GIỚI THIỆU

Sự hiểu biết của chúng ta về Đái tháo đường (Diabetes Mellitus – DM) đã đạt được những bước tiến đáng kể vào cuối thế kỷ 19. Các quan sát của Minkowski và von Mering vào khoảng thời gian đó đã tạo ra mối liên kết khái niệm quan trọng giữa Đái tháo đường (Diabetes Mellitus – DM) và tuyến tụy. Năm 1864, de Calvi đã công bố phiên bản đầu tiên được công nhận về giả thuyết cho rằng rối loạn chức năng thần kinh có thể là kết quả của đái tháo đường, và Charcot đã cung cấp một mô tả lâm sàng mở rộng vào năm 1890.

Tiếp theo các báo cáo mang tính nền tảng về Bệnh đa dây thần kinh đái tháo đường (Diabetic Polyneuropathy – DPN), Williamson đã công bố một mô tả ngắn gọn về việc kiểm tra Cảm giác rung (Vibration sense) tại các mỏm xương dưới da và quan sát thấy sự mất cảm giác này ở một số bệnh nhân đái tháo đường. Mặc dù các mô tả về biểu hiện lâm sàng của Bệnh đa dây thần kinh đái tháo đường (Diabetic Polyneuropathy – DPN) đã được công bố hơn một thế kỷ trước, các ước tính hiện tại cho thấy chỉ một phần ba số bác sĩ nhận ra các biểu hiện của bệnh lý thần kinh đái tháo đường ở những bệnh nhân có hội chứng lâm sàng tương thích.

Cách tiếp cận đối với bệnh lý thần kinh dựa vào chẩn đoán hội chứng song song với cách tiếp cận theo nguyên tắc cơ bản dựa trên định khu giải phẫu thần kinh. Trong giai đoạn đầu của nhiều bệnh lý, hội chứng điển hình có thể không biểu hiện rõ ràng. Thông tin trong chương này nhằm mục đích trang bị cho độc giả sự hiểu biết về các đặc điểm lâm sàng của Bệnh đa dây thần kinh đái tháo đường (Diabetic Polyneuropathy – DPN) để tạo thuận lợi cho việc nhận biết các dấu hiệu và triệu chứng thành phần ngay cả khi chẩn đoán hội chứng cụ thể chưa rõ ràng ngay từ đầu. Chúng tôi sẽ mô tả các đặc điểm lâm sàng liên quan đến các thành phần của hệ thần kinh ngoại biên và lồng ghép thảo luận về các đặc điểm lâm sàng với dữ liệu bối cảnh để nhấn mạnh tầm quan trọng của một phương pháp tiếp cận lâm sàng tinh tế.

BỆNH LÝ THẦN KINH ĐÁI THÁO ĐƯỜNG

Rối loạn chức năng thần kinh, thường gặp nhất dưới dạng bệnh lý thần kinh, là biến chứng phổ biến nhất của đái tháo đường. Nhiều nguồn tài liệu đề cập đến các biến chứng này một cách tổng hợp là biến chứng “vi mạch hoặc mạch máu lớn”. Tuy nhiên, trong trường hợp của Bệnh đa dây thần kinh đái tháo đường (Diabetic Polyneuropathy – DPN), bằng chứng về căn nguyên vi mạch nguyên phát chưa được xác lập, cho thấy mô tả phù hợp hơn có lẽ đơn giản chỉ là một biến chứng, với các bài tổng quan đã được công bố khác xem xét căn nguyên chi tiết hơn ở đây.