Cẩm nang Chăm sóc tích cực của OH, ấn bản thứ 9, 2026. CHƯƠNG 40. CHẨN ĐOÁN HÌNH ẢNH VÀ SIÊU ÂM LỒNG NGỰC TRONG ICU

Cẩm nang Chăm sóc tích cực của OH, ấn bản thứ 9, 2026. Chủ biên: Jonathan M. Handy, Bala Venkatesh. (C) 2026 NXB ELSEVIER.
Dịch và chú giải: BS LÊ ĐÌNH SÁNG. Cuốn sách này được dịch và xuất bản trực tuyến vì mục đích học thuật, phi lợi nhuận, duy nhất trên các nền tảng yhoclamsang.net & sachyhoc.com của THƯ VIỆN MEDIPHARM. Bản quyền thuộc về Nhà xuất bản ELSEVIER và các tác giả.

CHƯƠNG 40. CHẨN ĐOÁN HÌNH ẢNH VÀ SIÊU ÂM LỒNG NGỰC TRONG ICU

Chest imaging and ultrasound in the ICU
Bhavin Rawal; Ubbo F. Wiersema
Oh’s Intensive Care Manual, 40, 483-501

CHẨN ĐOÁN HÌNH ẢNH LỒNG NGỰC

Chụp X-quang lồng ngực (chest radiography) là phương pháp chẩn đoán hình ảnh chủ đạo để khảo sát bệnh nhân tại khoa hồi sức tích cực. Siêu âm phổi (lung ultrasound) đóng vai trò bổ trợ cho phim X-quang ở một số nhóm bệnh nhân chọn lọc. Chụp cắt lớp vi tính (computed tomography – CT) được chỉ định trong những tình huống lâm sàng cụ thể nhằm cung cấp thêm thông tin chẩn đoán.

Chụp X-quang Lồng Ngực

Bác sĩ chỉ định chụp X-quang lồng ngực để đánh giá ban đầu ở những bệnh nhân mắc bệnh lý nặng hoặc đa chấn thương, kiểm tra sau khi đặt các thiết bị xâm lấn, hoặc bất cứ khi nào tình trạng lâm sàng của bệnh nhân diễn tiến xấu đi rõ rệt. Khác với phim X-quang chụp tư thế đứng hướng sau-trước (erect posteroanterior) và phim chụp nghiêng ở những bệnh nhân đi lại được với nhịp hít vào đạt tổng dung lượng phổi (total lung capacity), phim chụp X-quang tại giường trong khu điều trị tích cực có một số nhược điểm:

• Biến dạng giải phẫu tương đối do hướng chiếu tia từ trước ra sau (anteroposterior projection)
• Hiện tượng phóng đại hình ảnh do khoảng cách từ tiêu điểm phát tia đến phim ngắn hơn
• Hình ảnh mờ do nhòe chuyển động vì thời gian phơi sáng kéo dài (do công suất phát tia X hạn chế)
• Bệnh nhân không có khả năng tự đứng thẳng
• Bệnh nhân không có khả năng hít vào đạt tổng dung lượng phổi (bất kể đang tự thở hay thở máy)

Giải Phẫu X-quang Bình Thường

Trung Thất, Các Cấu Trúc Rốn Phổi Và Đường Thở Trung Tâm

Do các cấu trúc khác nhau của trung thất (mediastinum) nằm chồng lên nhau, ta không thể nhận diện riêng biệt từng cấu trúc trên phim. Các điểm mốc giải phẫu chính bao gồm: