Cẩm nang Chăm sóc tích cực của OH, ấn bản thứ 9, 2026. CHƯƠNG 72. ĐÁNH GIÁ TRƯỚC MỔ Ở NGƯỜI BỆNH NGUY CƠ CAO

Cẩm nang Chăm sóc tích cực của OH, ấn bản thứ 9, 2026. Chủ biên: Jonathan M. Handy, Bala Venkatesh. (C) 2026 NXB ELSEVIER.
Dịch và chú giải: THS.BS LÊ ĐÌNH SÁNG. Cuốn sách này được dịch và xuất bản trực tuyến vì mục đích học thuật, phi lợi nhuận, duy nhất trên các nền tảng yhoclamsang.net & sachyhoc.com của THƯ VIỆN MEDIPHARM. Bản quyền thuộc về Nhà xuất bản ELSEVIER và các tác giả.

CHƯƠNG 72. ĐÁNH GIÁ TRƯỚC MỔ Ở NGƯỜI BỆNH NGUY CƠ CAO

Preoperative assessment of the high-risk patient
James Francis Waiting; Mevan Gooneratne; Don Milliken
Oh’s Intensive Care Manual, 72, 857-861

GIỚI THIỆU

Trong bối cảnh nhóm dân số phẫu thuật ngày càng phức tạp, các dịch vụ đánh giá trước mổ (preoperative assessment) đóng vai trò quan trọng hơn bao giờ hết trong việc cung cấp dịch vụ chăm sóc chu phẫu (perioperative care) chất lượng cao và an toàn. Nhiều dịch vụ như vậy đã mở rộng vượt ra ngoài các chức năng truyền thống và hiện đang giữ vai trò trung tâm trong việc đánh giá nguy cơ, tối ưu hóa tình trạng người bệnh và cùng ra quyết định cho phẫu thuật. Các dịch vụ này thường đóng vai trò là mắt xích kết nối quan trọng giữa người bệnh với các bác sĩ phẫu thuật, bác sĩ gây mê, bác sĩ hồi sức cấp cứu (critical care physicians) và các bác sĩ lâm sàng chu phẫu khác. Bằng cách thu thập và tổng hợp các dữ liệu lâm sàng quan trọng, cũng như thông qua việc tìm hiểu các mong muốn và ưu tiên của người bệnh, các chuyên gia có thể đóng góp một phần thiết yếu vào quá trình ra quyết định và cải thiện kết cục phẫu thuật. Người bệnh cần được giới thiệu đến các dịch vụ đánh giá trước mổ càng sớm càng tốt trong lộ trình chuẩn bị phẫu thuật, nhằm tối đa hóa quỹ thời gian dành cho việc tối ưu hóa tình trạng sức khỏe và đưa ra quyết định.

ĐÁNH GIÁ NGUY CƠ PHẪU THUẬT

Mỗi năm có hơn 300 triệu người bệnh được phẫu thuật trên toàn thế giới, và phần lớn đều nằm trong nhóm có nguy cơ thấp xảy ra các biến chứng chu phẫu nặng hoặc tử vong. Một trong những chức năng cốt lõi của bất kỳ dịch vụ đánh giá trước mổ nào là xác định nhóm thiểu số người bệnh có nguy cơ gia tăng các kết cục bất lợi. Sự thấu hiểu chung về nguy cơ sẽ tạo nền tảng quan trọng cho quá trình ra quyết định phẫu thuật và cho phép các bác sĩ lâm sàng cá thể hóa việc chăm sóc nhằm giảm thiểu nguy cơ cũng như cải thiện kết cục. Đối với các phẫu thuật lớn có nguy cơ cao, việc đánh giá nguy cơ cá thể hóa cần được thực hiện bởi các bác sĩ lâm sàng giàu kinh nghiệm, những người có khả năng tiếp cận toàn bộ dữ liệu lâm sàng toàn diện của người bệnh.

Các Yếu Tố Nguy Cơ Quan Trọng

Một loạt các yếu tố đa dạng có ảnh hưởng đến nguy cơ gặp phải các kết cục chu phẫu bất lợi của người bệnh. Những yếu tố có bằng chứng vững chắc nhất hỗ trợ cho giá trị dự đoán nguy cơ bao gồm: loại phẫu thuật cụ thể, mức độ khẩn cấp của phẫu thuật, tuổi tác và Hệ thống Phân loại Tình trạng Thể chất của Hiệp hội Bác sĩ Gây mê Hoa Kỳ (American Society of Anaesthesiologists’ Physical Status Classification System – ASA-PS). Các yếu tố khác cũng có thể tác động đến mức độ nguy cơ bao gồm kết quả xét nghiệm máu, tình trạng chức năng (functional status), tình trạng bệnh lý ác tính, giới tính, chỉ số khối cơ thể (body mass index – BMI) và các bệnh lý đồng mắc cụ thể như đái tháo đường, suy tim (heart failure) hay bệnh lý hô hấp mạn tính (chronic respiratory disease).

Các Kết Cục Quan Trọng