Điện tâm đồ dày nhĩ- dày thất

Nguồn; “ Đọc điện tâm đồ dễ hơn”- BS Nguyễn Tôn Kinh Thi

ĐẠI CƯƠNG

Dày nhĩ – dày thất là thuật ngữ dùng để chỉ những biến đổi trên điện tâm đồ, xảy ra khi có tăng khối lượng cơ tim (do dãn rộng buồng tim hoặc dày các thành tim hoặc cả hai).

Khối lượng cơ tim tăng dẫn đến tăng biên độ và thời gian của sóng khử cực (chủ yếu là biên độ), thay đổi trục điện tim về hướng buồng tim bị tăng gánh.

Hiện tượng dày các buồng tim có thể xảy ra do 2 cơ chế:

Tăng thể tích máu trong buồng tim: gặp trong các bệnh hở van hai lá, hở van động mạch chủ, hở van ba lá.

Tăng sức cản của dòng máu: gặp trong trong các bệnh hẹp van động mạch chủ.

Để chỉ bất thường này một số tác giả dùng từ “tăng gánh nhĩ – tăng gánh thất”. Từ này hợp lý hơn vì trong nhiều trường hợp biến đổi trên ĐTĐ xảy ra khi mới có tăng gánh cơ năng của các buồng tim chứ chưa có dãn hoặc dày thành tim mà có thể đo được trên siêu âm tim.

LỚN NHĨ (DÀY NHĨ)

Thời gian bắt đầu khử cực và hướng khử cực của 2 tâm nhĩ có khác nhau. Tâm nhĩ Phải khử cực trước tiên, bắt đầu từ nút xoang, theo hướng từ trên xuống dưới và ra trước, tạo ra phần đầu tiên của sóng P là một sóng dương ở tất cả các chuyển đạo (trừ aVR).

Bề mặt nhĩ rộng thêm cộng với các rối loạn dẫn truyền từng phần do căng cơ nhĩ làm kéo dài thời gian khử cực nhĩ.

Tâm nhĩ Trái bắt đầu khử cực muộn hơn nhĩ Phải, nó bắt đầu từ phần  cao của vách liên nhĩ đi theo hướng xuống dưới, ra sau và sang trái tạo ra thành phần sau của sóng P với hình dạng sóng dương ở DII và hình dạng một sóng âm ở V1.

Như vậy lớn nhĩ Phải sẽ đặc trưng bởi tăng biên độ và thời gian thành phần đầu của sóng P, còn lớn nhĩ Trái đặc trưng bởi tăng biên độ và thời gian thành phần sau của sóng P.

Các bước đánh giá tăng gánh nhĩ

Hình dạng sóng P:

Tăng gánh nhĩ Trái: Có hõm ở giữa, P 2 đỉnh, P hình chữ M (P hai lá)

Tăng gánh nhĩ Phải: cao nhọn, giống chữ A, giống hình tháp (P phế).

Hình 5.1. Sóng P hình chữ M (A) của lớn nhĩ Trái và P hình tháp (B) của lớn nhĩ Phải

Thời gian sóng P:

Tăng gánh nhĩ phải: không ảnh hưởng đến thời gian.

Tăng gánh nhĩ trái:

Thời gian sóng P > 0,12s.