Đợt cấp hen phế quản ở người lớn

Wendy Neveu MD, PhD. Cập nhật ngày 31 tháng 12 năm 2024. Bản quyền thuộc Elsevier. Bảo lưu mọi quyền.

Dịch, vẽ hình và chú giải: TS.Bs. Lê Nhật Huy, ThS.Bs. Lê Đình Sáng

TÓM TẮT CHẨN ĐOÁN VÀ ĐIỀU TRỊ

Lược đồ chẩn đoán và điều trị đợt cấp hen phế quản ở người trưởng thành. Vẽ hình: Bs Lê Đình Sáng

Điểm chính

• Đợt cấp hen phế quản được định nghĩa là tình trạng xấu đi cấp tính hoặc bán cấp của các triệu chứng hô hấp kèm theo giảm chức năng phổi đòi hỏi phải tăng cường điều trị
• Đợt cấp hen phế quản là nguyên nhân đáng kể gây tử vong và bệnh tật
• Nhiều tác nhân kích thích môi trường (còn gọi là các yếu tố khởi phát) có liên quan đến đợt cấp bao gồm ô nhiễm không khí, tiếp xúc với dị nguyên, hít phải khói, tiếp xúc nghề nghiệp và phổ biến nhất là nhiễm virus
• Mức độ nghiêm trọng của đợt cấp hen phế quản có thể được xác định nhanh chóng bằng các triệu chứng lâm sàng, khám thực thể, PEFR (lưu lượng đỉnh thở ra) hoặc FEV₁, SaO₂ và tình trạng cân bằng acid-base trên khí máu động mạch (ABG) (đối với một số bệnh nhân); nhận biết sớm mức độ nghiêm trọng giúp định hướng cường độ điều trị và mức độ chăm sóc
• Theo dõi lưu lượng đỉnh và đo độ bão hòa oxy qua da cùng với đánh giá tại giường có thể được sử dụng để theo dõi đáp ứng điều trị
• Tiêu chuẩn chăm sóc cho điều trị hen cấp tính bao gồm thuốc giãn phế quản tác dụng ngắn cho tất cả bệnh nhân và corticosteroid toàn thân và cung cấp oxy cho hầu hết bệnh nhân đến khám tại phòng khám chăm sóc ban đầu hoặc phòng cấp cứu
• Bệnh nhân có triệu chứng nặng và/hoặc không đáp ứng với điều trị có thể cần các liệu pháp bổ trợ như ipratropium, magnesium sulfate, heliox, thông khí áp lực dương không xâm lấn (NIPPV), thông khí cơ học và trao đổi oxy qua màng ngoài cơ thể qua đường tĩnh mạch-tĩnh mạch
• Bệnh nhân cần được hướng dẫn về thuốc, cách sử dụng máy đo lưu lượng đỉnh, kế hoạch hành động hen phế quản dễ thực hiện và giáo dục về giảm thiểu nguy cơ trước khi xuất viện để tự quản lý
• Sắp xếp tái khám ngoại trú để chăm sóc hen phế quản lý tưởng trong vòng 1 tuần với bác sĩ chăm sóc ban đầu hoặc chuyên khoa (ví dụ: bác sĩ phổi, bác sĩ dị ứng)

Dấu hiệu và triệu chứng báo động

Các dấu hiệu và triệu chứng nặng và đe dọa tính mạng cần chăm sóc y tế ngay lập tức bao gồm:

• Thở nhanh hơn 30 lần mỗi phút
• Khó nói
• Tư thế ba chân
• Sử dụng cơ hô hấp phụ
• Mất ổn định huyết động (rối loạn nhịp tim, hạ huyết áp)
• Nghịch mạch
• Nghịch thở
• Im lặng phổi
• Thay đổi trạng thái tâm thần
• Toan chuyển hóa và hô hấp
• Thiếu oxy máu

THÔNG TIN CƠ BẢN