Ho ra máu do ung thư

ĐẠI CƯƠNG

Ho ra máu là khạc ra máu trong và sau khi ho, máu ra ngoài bằng đường miệng hoặc mũi do tổn thương từ thanh quản trở xuống.

Chẩn đoán ho ra máu do ung thư thường dễ, tuy nhiên cần phải xác định đúng mức độ nặng của ho ra máu để có thái độ xử trí kịp thời, tránh nguy cơ tử vong do mất máu cấp và tình trạng suy hô hấp cấp do tắc nghẽn hoặc sặc đường thở. Trong một số trường hợp, cần phân biệt giữa nôn ra máu sau một trận ho dài để có thái độ xử trí đúng. Vì vậy, việc hỏi bệnh và thăm khám kỹ bệnh nhân là rất quan trọng.

CHẨN ĐOÁN

Chẩn đoán xác định

Lâm sàng

Ho ra máu ít: ho dây máu hoặc khạc đờm lẫn máu với lượng máu <50ml/24 giờ, huyết động không bị ảnh hưởng.

Ho ra máu trung bình: 50ml-200ml/24 giờ, mạch có thể nhanh.

Ho ra máu nặng: số lượng >200ml/24 giờ, nếu số lượng >500ml/24 giờ có thể nguy kịch.

Ho ra máu sét đánh: ho ra máu đột ngột, số lượng lớn, có thể gây ngập máu phế nang, ngạt thở, sốc mất máu và tử vong.

Cận lâm sàng

Công thức máu: số lượng hồng cầu, hematocrit, tiểu cầu… giảm tùy theo mức độ mất máu.

Sinh hóa máu: xét nghiệm chức năng gan, thận, điện giải đồ.

Xét nghiệm đông máu: đánh giá trình trạng đông máu.

Xét nghiệm khác: HIV, HbsAg, nhóm máu …

Chụp Xquang phổi cấp, chụp CT scan, PET/CT hoặc MRI ngực:

Đánh giá tổn thương ung thư gây ho ra máu: ung thư phế quản phổi, u trung thất, u khí quản…

Loại trừ nguyên nhân khác: giãn phế quản, lao phổi, nấm phổi, hội chứng Brocq…

Phối hợp điện tim, siêu âm tim để loại trừ nguyên nhân ho ra máu do bệnh van tim, nhồi máu phổi, suy tim trái…

Xét nghiệm BK đờm loại trừ nguyên nhân ho ra máu do lao.

Các xét nghiệm thăm dò khác:

Nội soi phế quản: có thể phát hiện các khối u chảy máu trong lòng phế quản hoặc khu trú vị trí các tổn thương chảy máu, tạo điều kiện cho cầm máu tại chỗ bằng thuốc hoặc bằng ống sonde có bóng chèn chỗ chảy máu, nút mạch…

Chụp động mạch phế quản: áp dụng trong trường hợp ho ra máu số lượng  nhiều hoặc ho ra máu tái phát, kết quả chụp mạch có thể chỉ điểm vị trí mạch bị vỡ chảy máu tạo điều kiện cho phương pháp nút mạch cầm máu.