Hỏi & Đáp Nội tiết học lâm sàng, Ấn bản thứ 8 (2026). CHƯƠNG 29. CÁC KHỐI U TUYẾN YÊN TIẾT GLYCOPROTEIN

Hỏi & Đáp Nội tiết học lâm sàng, Ấn bản thứ 8 (2026). Endocrine Secrets Eighth Edition. 
Copyright © 2026 by Elsevier Inc. Chủ biên: Michael T. McDermott. DỊCH VÀ CHÚ GIẢI: BS LÊ ĐÌNH SÁNG
Cuốn sách này được dịch và xuất bản trực tuyến trên các website yhoclamsang.net & sachyhoc.com của Thư viện Medipharm vì mục đích lan toả tri thức, hoàn toàn phi lợi nhuận. 

CHƯƠNG 29. CÁC KHỐI U TUYẾN YÊN TIẾT GLYCOPROTEIN

Glycoprotein Secreting Pituitary Tumors
Jill K. Wagoner
Endocrine Secrets, CHAPTER 29, 278-283

1. Các hormone glycoprotein là gì?

Các hormone glycoprotein bao gồm hormone kích thích tuyến giáp (thyrotropin – TSH), hormone tạo hoàng thể (luteinizing hormone – LH), hormone kích thích nang trứng (follicle-stimulating hormone – FSH), và gonadotropin màng đệm (chorionic gonadotropin – CG). Chúng có cấu tạo từ hai tiểu đơn vị liên kết không đồng hóa trị: tiểu đơn vị alpha (alpha subunit – α-SU) mang cấu trúc tương tự nhau ở cả bốn loại hormone; ngược lại, tiểu đơn vị beta (beta subunit – β-SU) mang tính đặc trưng duy nhất cho từng loại hormone cả về mặt miễn dịch học và sinh học.

2. Kể tên hai loại khối u tuyến yên tiết glycoprotein và các sản phẩm tiết của chúng

• U tuyến yên tiết gonadotropin (gonadotropinomas): LH, FSH, LHβ, FSHβ, α-SU.
• U tuyến yên tiết thyrotropin (thyrotropinomas hoặc TSH-omas): TSH, α-SU.

3. Các khối u tuyến yên có chỉ tiết ra một loại hormone duy nhất không?

Không. Nhiều khối u sản xuất hai hoặc nhiều hormone hoặc các tiểu đơn vị. Đôi khi, lượng hormone tiết ra đủ nhiều để gây ra các triệu chứng lâm sàng đặc trưng của nhiều hội chứng khác nhau trên cùng một người bệnh. Ở những trường hợp khác, người bệnh hoàn toàn không biểu hiện hội chứng lâm sàng nào rõ ràng.

4. Trong những trường hợp nào nên nghĩ đến khối u tiết TSH?

• Nghi ngờ cường giáp (hyperthyroidism).
• Nồng độ thyroxine tự do (free thyroxine – FT4) hoặc triiodothyronine tự do (free triiodothyronine – FT3) trong huyết thanh tăng cao đi kèm với nồng độ TSH đo được hoặc tăng cao.
• Có khối u tuyến yên (pituitary tumors).

5. Mô tả chẩn đoán phân biệt ở những người bệnh có sự gia tăng tạm thời nồng độ T4 huyết thanh và TSH đo được hoặc tăng cao