Hỏi & Đáp Nội tiết học lâm sàng, Ấn bản thứ 8 (2026). CHƯƠNG 63. LÃO HOÁ VÀ NỘI TIẾT HỌC

Hỏi & Đáp Nội tiết học lâm sàng, Ấn bản thứ 8 (2026). Endocrine Secrets Eighth Edition. 
Copyright © 2026 by Elsevier Inc. Chủ biên: Michael T. McDermott. DỊCH VÀ CHÚ GIẢI: BS LÊ ĐÌNH SÁNG
Cuốn sách này được dịch và xuất bản trực tuyến trên các website yhoclamsang.net & sachyhoc.com của Thư viện Medipharm vì mục đích lan toả tri thức, hoàn toàn phi lợi nhuận.

CHƯƠNG 63. LÃO HOÁ VÀ NỘI TIẾT HỌC

Aging and Endocrinology
Sean J. Iwamoto; Jr. Jones, Robert B.; Sarah J. Wherry; Kerrie L. Moreau
Endocrine Secrets, CHAPTER 63, 577-595

1. Quá Trình Lão Hoá Tác Động Gì Đến Trọng Lượng Cơ Thể?

Những thay đổi về trọng lượng cơ thể liên quan đến quá trình lão hoá rất phức tạp, không đồng nhất và có khả năng chịu ảnh hưởng bởi những biến đổi trong môi trường hormone. Nhìn chung, trọng lượng cơ thể tăng dần theo tuổi cho đến khoảng 60 tuổi, sau đó bắt đầu giảm (liên quan đến sự sụt giảm không cân xứng của khối lượng cơ). Sự sụt giảm trọng lượng ở người cao tuổi, dù là cố ý hay ngoài ý muốn, đều có liên quan đến “chứng chán ăn ở người cao tuổi” (anorexia of aging), một phần do những thay đổi trong lượng năng lượng nạp vào và các hormone liên quan đến sự thèm ăn. Việc sụt cân ở người cao tuổi cũng cho thấy mối liên hệ với sự gia tăng tỷ lệ tử vong (tử vong do mọi nguyên nhân và tử vong do nguyên nhân cụ thể, bao gồm ung thư và các bệnh lý tim mạch), tỷ lệ mắc bệnh và tình trạng hạn chế vận động.

Bảng 63.1 Những Thay Đổi Về Thành Phần Cơ Thể Theo Quá Trình Lão Hoá

↑︎: Tăng; ↓︎: Giảm.

Bảng 63.2 Những Thay Đổi Của Hormone Theo Quá Trình Lão Hoá

↑︎: Tăng; ↓︎: Giảm; IGF1: yếu tố tăng trưởng giống insulin 1 (insulin-like growth factor 1); DHEAS: dehydroepiandrosterone sulfate; TSH: hormone kích thích tuyến giáp (thyroid stimulating hormone).

Mặt khác, y văn đã mô tả kỹ lưỡng về một nghịch lý béo phì (obesity paradox) ở người cao tuổi, trong đó chỉ số khối cơ thể (body mass index – BMI) cao lại có liên quan đến tỷ lệ tử vong chung thấp hơn. Các nguyên nhân gây ra nghịch lý này vẫn chưa rõ ràng và xứng đáng được nghiên cứu thêm. Chúng ta cần nhiều nghiên cứu hơn để xác định xem chỉ số thành phần cơ thể nào có khả năng dự đoán tốt nhất về kết cục sức khoẻ ở người cao tuổi với các mức BMI khác nhau. Tình trạng sụt cân khi đối mặt với bệnh tật hoặc các bệnh lý tuổi già làm tăng nồng độ cytokine có thể tạo tiền đề cho sự sụt giảm không cân xứng của trọng lượng dưới dạng khối nạc (tức là khối lượng cơ). Quá trình này làm trầm trọng thêm tình trạng thiểu cơ (sarcopenia) (mất khối lượng và sức mạnh cơ bắp liên quan đến tuổi tác) và dẫn đến trạng thái dị hoá (catabolic state). Cũng có khả năng sự khởi phát béo phì ở các độ tuổi khác nhau sẽ dẫn đến các kết cục khác biệt; béo phì bắt đầu ở tuổi trẻ hoặc trung niên có liên quan đến các hậu quả chuyển hoá bất lợi, trong khi béo phì bắt đầu ở độ tuổi già hơn lại ít gây nguy hiểm cho sức khoẻ hơn. Các can thiệp ở hai nhóm không đồng nhất này cũng được kỳ vọng sẽ tạo ra các kết cục sức khoẻ khác nhau, nhưng điều này vẫn chưa được nghiên cứu đầy đủ.