Phác đồ chẩn đoán và điều trị Viêm gan tự miễn

Nguyễn Thị Thanh Lệ-Bành Vũ Điền

ĐỊNH NGHĨA:

Viêm gan tự miễn là một bệnh lý viêm và hoại tử tế bào gan tiến triển, nguyên nhân chưa được biết, đặc trưng bởi: viêm gan bề mặt, thâm nhiễm tương bào ở khoảng cửa, tăng gamma globuline máu, có tự kháng thể chuyên biệt cho gan trong huyết tương và đáp ứng với liệu pháp miễn dịch. Bệnh khá nghiêm trọnng nếu không điều trị sẽ xấu đi, hậu quả dẫn tới xơ hóa, xơ gan hoặc bệnh gan mất bù.

NGUYÊN NHÂN VÀ CƠ CHẾ BỆNH SINH:

Nhiều bằng chứng cho thấy rằng tổn thương gan ở những bệnh nhân viêm gan tự miễn là do sự tấn công của hệ miễn dịch qua trung gian tế bào.

Cơ chế bệnh sinh của việm gan tự miễn rất phức tạp, chưa sáng tỏ, giả thuyết được nhiều người công nhận cho rằng vai trò khởi động thuộc về các virus, vi khuẩn, thuốc, độc tố… Các tác nhân này tấn công cơ thể người gây tổn thương cơ quan, tổ chức, đặc biệt thay đổi cấu trúc, tính chất kháng nguyên vốn có của gan tạo thành các tự kháng nguyên, trình diện với các tế bào nhận diện kháng nguyên, cơ thể phản ứng lại bằng cách kích thích tế bào Lympho B sản xuất kháng thể chống lại tự kháng nguyên này và tăng cường hoạt hóa Lympho B độc tế bào thâm nhiễm vào mô gan, phóng thích Cytokine làm phá hủy tế bào gan.

CHẨN ĐOÁN:

Biểu hiện lâm sàng và cận lâm sang:

Viêm gan tự miễn chủ yếu gặp ở nữ giới.

Triệu chứng lâm sàng hay gặp: mệt mỏi chán ăn, sụt cân, vàng da, gan to.

Kèm theo các biểu hiện ngoài gan: viêm tuyến giáp tự miễn, viêm loét trực đại tràng chảy máu, viêm khớp dạng thấp, thiếu máu ác tính, giảm tiểu cầu nguyên phát, viêm nút quanh động mạch…

Xét nghiệm đặc hiệu:

SGOT, SGPT, Bilirubin.

Phosphatase kiềm.

Gamma globuline hay IgG

ANA, SMA, anti-LKM1, AMA.

Khảo sát mô học gan.

Xét nghiệm loại trừ:

HBsAg, Anti HCV, Anti HAV IgM(-): loại trừ viêm gan virus.

Ceruloplasmin: loại trừ bệnh Wilson.

α ₁ – antitrypsin: loại trừ viêm gan do thiếu  hụt α₁ – antitrypsin.

Sắt huyết thanh, Ferritin: loại trừ viêm gan ứ sắt.

Chẩn đoán:

Tiêu chuẩn chẩn đoán viêm gan tự miễn: 

Uống rượu < 25g/ ngày