Phẫu thuật Nội soi Cột sống Một bên Hai cổng: Kỹ thuật Cơ bản và Nâng cao
Unilateral Biportal Endoscopic Spine Surgery: Basic and Advanced Technique – Imprint: Springer (2022)
Chủ biên: Dong Hwa Heo, Cheol Woong Park, Sang Kyu Son, Jin Hwa Eum
Dịch và Chú giải: BSCKII. Trần Trung Kiên, Ths.BS. Lê Đình Sáng

PHẪU THUẬT CỘT SỐNG NỘI SOI MỘT BÊN HAI CỔNG – Kỹ Thuật Cơ Bản Và Nâng Cao

CHƯƠNG 7. NỘI SOI MỘT BÊN HAI CỔNG TRONG PHẪU THUẬT LÀM LẠI LẤY THOÁT VỊ ĐĨA ĐỆM CỘT SỐNG THẮT LƯNG

Min Seok Kang¹, Hyun Jin Park², và Dae Jung Choi³

1 Khoa Phẫu thuật Chỉnh hình, Trung tâm Phẫu thuật Nội soi Cột sống, Bệnh viện Seoul Bumin, Seoul, Hàn Quốc. 2 Khoa Phẫu thuật Chỉnh hình, Bệnh viện Kangnam Sacred Heart, Đại học Y khoa Hallym, Seoul, Hàn Quốc. 3 Khoa Phẫu thuật Chỉnh hình, Trung tâm Cột sống, Bệnh viện Himnaera, Busan, Hàn Quốc

7.1 Giới Thiệu

Phẫu thuật lấy thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng (lumbar discectomy) là một phương pháp điều trị thành công đối với tình trạng thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng có triệu chứng. Tuy nhiên, các đợt theo dõi trong ít nhất 8 năm đã báo cáo tỷ lệ mắc mới (incidence) của thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng tái phát là 38%, tỷ lệ mổ lại (reoperation rate) tổng thể là 15%, và tỷ lệ mổ lại do thoát vị đĩa đệm tái phát là 9,1% [1]. Cụ thể, thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng tái phát (recurrent lumbar disc herniation) – được định nghĩa là sự hiện diện của mảnh đĩa đệm thoát vị (herniated disc material) tại đúng phân đoạn cột sống đã từng được phẫu thuật trước đó ở những người bệnh đã trải qua giai đoạn hoàn toàn hết đau kéo dài hơn 6 tháng – được biết đến là nguyên nhân phổ biến nhất gây thất bại trong phẫu thuật lấy đĩa đệm cột sống thắt lưng.

Bất chấp tỷ lệ tái phát và tỷ lệ mổ lại tương đối cao, vẫn còn nhiều tranh cãi xung quanh việc phương pháp điều trị tối ưu cho tình trạng thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng tái phát nên là phẫu thuật làm lại lấy đĩa đệm (revision lumbar discectomy) hay phẫu thuật hàn xương có bắt vít (instrumented fusion). Đặc biệt, do sự phá vỡ các mặt phẳng giải phẫu và sự hình thành mô xơ quanh màng cứng (peridural fibrotic tissue) sau cuộc phẫu thuật lấy đĩa đệm lần đầu, ca mổ lại có thể là một quy trình phức tạp hơn nhiều về mặt kỹ thuật. Đường tiếp cận lối giữa (midline approach) trong phẫu thuật mổ mở làm lại lấy đĩa đệm thông thường được thực hiện qua một hành lang phẫu thuật đòi hỏi phải đi xuyên qua các mô sẹo dễ gây nhầm lẫn, thường yêu cầu phải phẫu tích ngoại khoa và gặm cắt xương nhiều hơn so với cuộc phẫu thuật lần đầu [2]. Điều này tạo ra rủi ro tiềm ẩn gây rách màng cứng vô ý (incidental durotomy) hoặc mất vững phân đoạn cột sống (segmental instability) sau mổ. Tỷ lệ rách màng cứng vô ý được báo cáo ở mức 3,5% đối với phẫu thuật lấy đĩa đệm lần đầu và 13,2% đối với phẫu thuật làm lại [3]. Thêm vào đó, mối lo ngại về khả năng thoát vị đĩa đệm tái diễn nhiều lần có thể khiến các phẫu thuật viên ủng hộ phương pháp phẫu thuật hàn xương lối sau có bắt vít ngay cả khi không có tình trạng mất vững [4]. Phẫu thuật làm lại lấy đĩa đệm được cho là mang lại xác suất cải thiện tốt, mặc dù không tốt bằng phẫu thuật lần đầu, và những người bệnh trải qua phẫu thuật làm lại thường có mức độ hài lòng thấp hơn [5, 6].

Mặc dù vẫn còn nhiều tranh luận, đường tiếp cận xâm lấn tối thiểu (minimally invasive approach) có thể dẫn đến sự cải thiện đáng kể tình trạng đau lưng và làm giảm tỷ lệ biến chứng so với đường tiếp cận mổ mở vi phẫu (open microscopic approach) [7]. Về mặt này, phẫu thuật nội soi cột sống toàn phần (full-endoscopic spine surgery) có thể là một giải pháp thay thế tốt cho phẫu thuật làm lại lấy đĩa đệm [8-10]. Tuy nhiên, nội soi một bên hai cổng (unilateral biportal endoscopy) có thể là một lựa chọn thay thế ưu việt hơn trong ca mổ lại, ở chỗ phẫu thuật viên có thể sử dụng hai tay một cách độc lập so với phẫu thuật nội soi toàn phần một cổng qua da (percutaneous uni-portal full-endoscopic surgery). Trong phần nội dung dưới đây, quy trình phẫu thuật điều trị thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng tái phát bằng kỹ thuật nội soi một bên hai cổng sẽ được mô tả chi tiết.