PHẪU THUẬT TUYẾN GIÁP VÀ TUYẾN CẬN GIÁP, ẤN BẢN THỨ 3. CHƯƠNG 54: HƯỚNG DẪN CÁC XÉT NGHIỆM CHẨN ĐOÁN HÌNH ẢNH ĐỊNH VỊ TUYẾN CẬN GIÁP TRƯỚC MỔ

PHẪU THUẬT TUYẾN GIÁP VÀ TUYẾN CẬN GIÁP, ẤN BẢN THỨ 3
Chủ biên: Gregory W. Randolph MD FACS FACE – Nhà xuất bản Elsevier (2022). Dịch và chú giải: Ths.Bs. Lê Đình Sáng 
Bản dịch vì mục đích phi lợi nhuận. Xuất bản trực tuyến duy nhất trên các website sachyhoc.com và yhoclamsang.net

CHƯƠNG 54: HƯỚNG DẪN CÁC XÉT NGHIỆM CHẨN ĐOÁN HÌNH ẢNH ĐỊNH VỊ TUYẾN CẬN GIÁP TRƯỚC MỔ

Guide to Preoperative Parathyroid Localization Testing
Carrie C. Lubitz; Quan-Yang Duh
Surgery of the Thyroid and Parathyroid Glands, 54, 494-494

Vui lòng truy cập ebooks.health.elsevier.com để xem video liên quan:

Video 54.1 Giới thiệu Chương 54, Hướng dẫn các xét nghiệm chẩn đoán hình ảnh định vị tuyến cận giáp trước mổ.

Chương này chứa nội dung bổ sung chỉ có trực tuyến tại ebooks.health.elsevier.com.

GIỚI THIỆU

Kỹ năng của một bác sĩ phẫu thuật tuyến cận giáp giàu kinh nghiệm vẫn là tài sản quan trọng nhất trong việc xác định các tuyến cận giáp (parathyroid glands) bất thường. Kết quả của các ca phẫu thuật lần đầu đối với bệnh cường cận giáp nguyên phát (primary hyperparathyroidism – PHPT) là tương tự nhau cho dù có hay không có chẩn đoán hình ảnh trước mổ. Về mặt lịch sử, hơn 95% bệnh nhân đã được chữa khỏi sau khi phẫu thuật thăm dò vùng cổ hai bên (bilateral cervical exploration) bởi các bác sĩ phẫu thuật tuyến cận giáp giàu kinh nghiệm mà không cần sự hỗ trợ của các xét nghiệm định vị (localization studies) và người ta cũng không cảm thấy điều này làm rút ngắn thời gian phẫu thuật trong tay những chuyên gia lão luyện. Tuy nhiên, trái ngược với những người trải qua ca phẫu thuật lần đầu, việc phẫu thuật cắt tuyến cận giáp mổ lại (reoperative parathyroidectomy) có tỷ lệ thất bại và biến chứng cao hơn. Do đó, các xét nghiệm định vị là rất quan trọng đối với những bệnh nhân phải mổ lại.

Trong 15 năm qua, xu hướng trong phương pháp tiếp cận phẫu thuật đã thay đổi đáng kể, từ chỗ phần lớn các bác sĩ phẫu thuật thực hiện thăm dò bốn tuyến (four-gland exploration) chuyển sang hiện nay, khi hầu hết các bác sĩ phẫu thuật thực hiện các cuộc thăm dò tập trung (focused explorations). Ngày nay, các xét nghiệm chẩn đoán hình ảnh không xâm lấn (noninvasive imaging studies) được sử dụng phổ biến nhất là siêu âm (ultrasound – US) vùng cổ, xạ hình hạt nhân (nuclear scintigraphy), chụp cắt lớp vi tính (computed tomography – CT) và chụp cộng hưởng từ (magnetic resonance imaging – MRI).

Cần nhấn mạnh rằng chẩn đoán hình ảnh không được sử dụng để chẩn đoán bệnh. Chẩn đoán bệnh cường cận giáp nguyên phát (PHPT) được xác lập dựa trên sự gia tăng đồng thời của nồng độ canxi máu và hormone tuyến cận giáp (parathyroid hormone – PTH) trong huyết thanh. Kết quả chẩn đoán hình ảnh dương tính không phải lúc nào cũng xác nhận chẩn đoán và các phát hiện âm tính không phải là hiếm, đặc biệt đối với bệnh lý đa tuyến (multigland disease). Các xét nghiệm xâm lấn, thường được dành riêng cho các trường hợp mổ lại hoặc các tuyến lạc chỗ (ectopic glands), bao gồm chọc hút bằng kim nhỏ (fine-needle aspiration – FNA) dưới hướng dẫn của siêu âm hoặc CT kèm theo định lượng nồng độ PTH song song, chụp động mạch tuyến cận giáp (parathyroid angiography) và/hoặc lấy mẫu máu tĩnh mạch chọn lọc (selective venous sampling) để đánh giá độ chênh (gradient) nồng độ PTH.