[Sách Dịch] Cẩm nang Hô hấp Can thiệp. CHƯƠNG 5. Sinh thiết lạnh xuyên phế quản trong các Bệnh phổi lan tỏa

Cẩm nang Hô hấp Can thiệp. Practical Guide to Interventional Pulmonology
Bản quyền (C) 2024 Nhà xuất bản Elsevier.
Ts.Bs. Lê Nhật Huy – Ths.Bs. Lê Đình Sáng (Dịch và chú giải)

Chương 5: Sinh thiết lạnh xuyên phế quản trong các Bệnh phổi lan tỏa
Transbronchial Cryobiopsy for Diffuse Lung Diseases
Fabien Maldonado; Otis B Rickman; Matthew Aboudara
Practical Guide to Interventional Pulmonology, 5, 35-47

MỤC LỤC CHƯƠNG

GIỚI THIỆU

Sinh thiết lạnh xuyên phế quản (Transbronchial cryobiopsy – TBCB) là một kỹ thuật tương đối mới trong chẩn đoán bệnh phổi mô kẽ lan tỏa (diffuse parenchymal lung disease – DPLD). Cơ sở lý luận cơ bản cho sự phát triển của TBCB dựa trên sự thua kém của sinh thiết xuyên phế quản bằng kìm (forceps transbronchial biopsies – TBBx) tiêu chuẩn so với sinh thiết phổi ngoại khoa (surgical lung biopsies – SLBs) trong chẩn đoán DPLD. Điều này là do kích thước mẫu bệnh phẩm nhỏ và sai số lấy mẫu của TBBx. Do đó, khuyến cáo không nên thực hiện TBBx trong đánh giá chẩn đoán viêm phổi mô kẽ thông thường (usual interstitial pneumonia – UIP), một dạng tổn thương mô bệnh học tương ứng với xơ phổi vô căn (idiopathic pulmonary fibrosis – IPF). Ngoài ra, ngày càng có nhiều nhận thức rằng SLB có nguy cơ bệnh tật và tử vong không thể chấp nhận được đối với cả bác sĩ lâm sàng và bệnh nhân. TBCB được phát triển với ba mục tiêu: (1) lấy được các mẫu mô đủ lớn, đại diện cho quá trình bệnh lý tiềm ẩn và ảnh hưởng tích cực đến việc ra quyết định chẩn đoán của một hội đồng đa chuyên khoa (multidisciplinary discussion – MDD), (2) cung cấp độ chính xác chẩn đoán gần bằng SLB, và (3) có ít biến chứng hơn SLB.

Thủ thuật này ngày càng trở nên phổ biến, với các dữ liệu gần đây cho thấy sự tương quan tốt với SLB. Gần đây, nó đã được khuyến nghị như một xét nghiệm chẩn đoán gợi ý trong đánh giá viêm phổi tăng mẫn cảm dạng xơ hóa. TBCB là một thủ thuật được thực hiện qua nội soi phế quản ống mềm hoặc ống cứng dưới gây mê toàn thân, trong đó một đầu dò lạnh mềm được đưa đến các vị trí tổn thương đã được lên kế hoạch trước trong phổi dựa trên phim chụp cắt lớp vi tính độ phân giải cao (high-resolution computed tomography – HRCT). Đầu dò lạnh sau đó được làm đông trong 3-5 giây (đôi khi lâu hơn tùy thuộc vào thời gian cần thiết để tạo ra một quả cầu băng 5 mm ở đầu dò) và mô dính vào được lấy ra nguyên khối cùng với đầu dò. Phương pháp này đã cho phép lấy được các mẫu bệnh phẩm lớn hơn và nguyên vẹn hơn một cách nhất quán, không có hiện tượng dập nát so với kìm sinh thiết TBBx truyền thống (Hình 5.1).

Các hướng dẫn gần đây đã được phát triển để tạo điều kiện chuẩn hóa TBCB nhằm đảm bảo an toàn cho bệnh nhân và tối ưu hóa hiệu suất chẩn đoán.

CHUẨN BỊ TRƯỚC THỦ THUẬT

Các nguyên tắc chung để thực hiện TBCB bao gồm (1) được đào tạo phù hợp về kỹ thuật, (2) lựa chọn bệnh nhân phù hợp, (3) gây mê toàn thân với ống nội khí quản (endotracheal tube – ETT) hoặc nội soi phế quản ống cứng, (4) đặt bóng chẹn dự phòng, và (5) hướng dẫn của màn huỳnh quang tăng sáng.

Tầm quan trọng của việc đào tạo bài bản về kỹ thuật, dù là trong chương trình đào tạo chuyên sâu về hô hấp can thiệp hay qua sự hướng dẫn của một bác sĩ nội soi phế quản có kinh nghiệm qua nhiều ca, là không thể nhấn mạnh hơn. Để thực hiện thủ thuật này một cách an toàn và duy trì tỷ lệ biến chứng tương đương với các báo cáo trong y văn đã được bình duyệt, đội ngũ nội soi phế quản phải có chuyên môn trong việc xử trí chảy máu đường thở đe dọa tính mạng và tràn khí màng phổi áp lực. Việc thành thạo với bóng chẹn phế quản là bắt buộc, cũng như chuyên môn về nội soi phế quản ống cứng.

Lựa chọn bệnh nhân

Mặc dù không có tiêu chí cụ thể nào cho việc lựa chọn bệnh nhân để đánh giá TBCB, nhìn chung, việc lựa chọn bệnh nhân nên tương tự như quy trình dành cho SLB. Xây dựng một danh sách kiểm tra đánh giá trước thủ thuật đơn giản sẽ giúp đảm bảo lựa chọn bệnh nhân phù hợp và an toàn cho bệnh nhân (Bảng 5.1):